Zwierzęta ofiarne wykształciły szerokie spektrum strategii unikania drapieżników. Można je podzielić na kategorie:
1. Unikanie wykrycia
- Maskowanie (kamuflaż): Dopasowanie kolorystyki, wzorów, faktury do otoczenia. Przykłady: chamaleony, ćmy, lisy polarne.
- Kryptyka: Nieruchomość i cisza by uniknąć wykrycia. Np. kroliki zamierają w strachu.
- Aktywność nocna/zmierzchowa: Aktywność, gdy drapieżnicy mniej aktywni.
- Wybór bezpiecznych siedlisk: Miejsca z dobrą maską lub rzadziej odwiedzane przez drapieżników.
2. Odstraszanie
- Kolory ostrzegawcze (apoematyzm): Jaskrawe, kontrastowe barwy sygnalizujące toksyczność/nieprzyjemny smak. Żabki trujące, motyle mnich, skunki.
- Mimikria: Podobieństwo do gatunku niebezpiecznego/niejatnego. Mimikria Batesiana (bezpieczny naśladuje niebezpieczny) lub Mülleriana (kilka niebezpiecznych naśladuje się nawzajem).
- Obrona chemiczna: Uwalnianie toksyn, smrodliwych substancji, drażniących płynów. Biegacze bombardierki, stinkbugi, atrament ośmiornic.
- Tanatoza: „Udawanie martwego” by zmylić/odstraszyć drapieżnika. Częste u owadów, węży, oposów.
3. Ucieczka i obrona aktywna
- Szybkość i zwinność: Ucieczka bieganiem, skakaniem, pływaniem, lataniem. Gazele, kroliki, ptaki.
- Formacje obronne: Ścisłe stada/stawy by zmącić drapieżnika i podnieść czujność. Zebry, gnu, ryby.
- Aktywna obrona: Walka rogami, pazurami, zębami, żądłami. Jeżowe, borsuki, wiele owadów.
- Sygnały alarmowe: Ostrzeganie osobników o zagrożeniu. Ptaki, małpy, wiewiórki.
4. Strategie behawioralne
- Czuwanie: Stały nadzór – rozwinięte zmysły, reakcja na dźwięki, zapachy, ruchy.
- Życie w grupach: Bezpieczeństwo w liczbie – więcej oczu, więcej obrońców.
- Taktyki antydrapieżne: Oszustwa – fałszywe tropy, udawane urazy by zmylić drapieżnika i uciec.
To tylko część strategii. Konkretne metody zależą od gatunku i środowiska.