Amoniak to bezwonny, drażniący związek wodoru i azotu. Mocz kota zawiera amoniak – produkt przemiany materii – dający charakterystyczny zapach. Koty z chorobami nerk mają mocz bogatszy w amoniak. Właściciele narażeni na duże ilości wdychają pary amoniaku. Amoniak reaguje z wilgocią w drogach oddechowych, jamie ustnej, oczach i skórze, tworząc wodorotlenek amonu. Nadmiar prowadzi do zniszczenia komórek przez zakłócenie lipidów w błonach komórkowych.
Omamlowanie i wymioty
Wdychanie dużych ilości amoniaku natychmiast pali w gardle, drogach oddechowych i nosie. Przy większej ekspozycji pojawia się zawroty głowy i omdlenia. Poziom <1 ppm (części na milion) bezpieczny. >25 ppm – nudności, bóle głowy. >300 ppm – śmierć. W moczu kota amoniak zwykle na niższych poziomach.
Podrażnienia oczu i skóry
Nadmierna ekspozycja na amoniak podrażnia oczy i skórę. Mocz wkłada się w meble, listwy, dywany – zagrożenie zdrowotne. Osoby z osłabioną odpornością, alergiami, astmą, migreną – szczególnie wrażliwe. Niskie stężenie (50 ppm) też drażni oczy i skórę. Długotrwała ekspozycja na wyższe stężenia może dać trwałe uszkodzenie oczu – навіть ślepotę – i oparzenia skóry. Dzieci najbardziej narażone ze względu na mniejszą masę ciała.
Podrażnienia płuc i bronchitis
Wdychanie moczu bogatego w amoniak: oparzenia trzustki, obrzęk nosogardłowy, pęcherzyków płucnych, oskrzeli – duszności. Ciągłe wdychanie amoniaku powoduje adaptację węchową i zmęczenie. Niskie poziomy trudne do wykrycia, opóźniają interwencję. Zadławienie w pomieszczeniach zamkniętych lub słabo wentylowanych.
Małe/średnie ilości amoniaku: kaszel, ślina, duszność. Amoniak drażni drogi oddechowe płuc, utrudnia swobodne oddychanie. Kaszel z śliną wskazuje na infekcję dróg oddechowych.