Członkowie różnych gatunków zazwyczaj nie mogą lub nie krzyżują się ze sobą z powodu barier reprodukcyjnych. Dzieli się je na prezigotyczne (zapobiegające zapłodnieniu) i postzygotyczne (występujące po zapłodnieniu).
Bariery prezygotyczne
Izolacja siedliskowa: Gatunki żyją w różnych siedliskach i nigdy się nie spotykają.
Izolacja czasowa: Gatunki rozmnażają się w różnych porach dnia lub roku.
Izolacja behawioralna: Różne rytuały towarzyskie lub wezwania parowe uniemożliwiają rozpoznawanie partnera.
Izolacja mechaniczna: Narządy rozrodcze są fizycznie niekompatybilne.
Izolacja gametowa: Plemniki i jajka różnych gatunków nie mogą się zapłodnić.
Bariery postzygotyczne
Obniżona żywotność hybryd: Potomstwo hybrydowe może nie przeżyć do dorosłości.
Obniżona płodność hybryd: Hybrydy mogą przeżyć, ale być niepłodne, jak mule.
Rozkład hybrydowy: Hybrydy I generacji mogą być płodne, ale kolejne generacje są niepłodne lub mniej przystosowane.
Inne czynniki
Dystans genetyczny: Bardziej odległe gatunki rzadziej dają żywotne potomstwo.
Presje ewolucyjne: W czasie gatunki ewoluują cechy utrudniające krzyżowanie.
Ważne uwagi: Bariery nie są absolutne, istnieją wyjątki. Hibrydyzacja może występować w naturze i czasem prowadzić do nowych gatunków, choć jest rzadsza od innych form izolacji rozrodczej.