Zespół wobblersa (wobbler disease) to pojęcie zbiorowe dla wielu schorzeń kręgosłupa, powszechnych u psów dużych i gigantycznych ras oraz u niektórych ras koni. Objawy to słabość nóg i niepewny, „kołyszący” chód, który może prowadzić do paraliżu. Większość schorzeń opisanych jako wobblers jest spowodowana kompresją szyjnego odcinka kręgosłupa, który nie może przekazać wyraźnych sygnałów do nóg. U psów nazywa się to też spondylolistezą szyjną, spondylomielopatią szyjną, niestabilnością kręgów szyjnych lub ich wrodzoną wadą. U koni czasem nazywa się to zespołem Wobblersa. W zależności od przyczyny, nieleczone zwierzęta mogą wyrosnąć z tego lub się poprawić, ale objawy częściej się stabilizują lub pogarszają. Według Bruce’a R. Wittelsa, DVM, z brytyjskiej Pomocy Niemieckiemu Owczarkowi, przypadki pogarszające się, ale nieleczone lub leczone zbyt zachowawczo, mogą spowodować ból, poważne problemy z ruchem lub paraliż. Jeśli Twój pupil ma objawy wobblersa, udaj się do weterynarza. Może mieć poważną chorobę wymagającą natychmiastowego leczenia. Jeśli ma więcej niż rok, idź do weterynarza natychmiast – bez leczenia może zostać trwale sparaliżowany.
Zespół wobblersa u psów
Istnieją dwa główne typy: powolny i ostry (gwałtowny). Objawy powolne zazwyczaj pojawiają się u psów w wieku 3–12 miesięcy, według Wittelsa. Pies może stać się bardzo niezgrabny na śliskich powierzchniach, upadać przy skręcaniu i lekko przeciągać tylne łapy chodząc. Może chodzić chwiejąco, z szeroko rozstawionymi tylnymi nogami. Objawy zazwyczaj nasilają się, ale powoli. Ostra forma zazwyczaj występuje u psów 5–7 lat, mówi Wittels. Jeśli dorosły pies wykazuje objawy wobblersa i ma ból szyi, prawdopodobnie złamał kręg lub ma wystający dysk w szyi. Może potrzebować natychmiastowego leczenia, by zapobiec trwałemu uszkodzeniu rdzenia. Powolne objawy zazwyczaj wynikają z wadliwych kręgów szyjnych, złego złączenia (nieprawidłowego styku) lub zbyt wąskiego kanału kręgowego, według „Textbook of Small Animal Surgery” (Douglas Slatter, 2002). Objawy mogą też być spowodowane wadliwym chrzęstem szyjnym lub zbyt małym otworem w podstawie czaszki, gdzie wchodzi rdzeń. Czasem kręgi rosną za szybko, albo pies ma dużą, ciężką głowę i słabe więzadła szyjne. Wszystkie te problemy dają nacisk na rdzeń w kregach szyjnych, ściskając nerwy, które nie działają prawidłowo i nie przesyłają dobrych sygnałów do nóg.
Nieleczona choroba wobblersa u psów
W ostrej formie, nieleczone psy szybko pogarszają się. Zazwyczaj doświadczają pogarszającego się bólu szyi w miejscu urazu i wrażliwości/bolu w tylnych kończynach. „Objawy kołysania” nasilają się gwałtownie, a pies może doświadczyć częściowego lub całkowitego paraliżu tylnych nóg w ciągu od kilku godzin do kilku dni. Rzadko nieleczony pies poprawia się z czasem. W powolnej formie spowodowanej szybkim wzrostem przy diecie bogatej w minerały i/lub białko, nieleczone psy mogą poprawić się w ciągu kilku miesięcy, gdy ich kręgi szyjne się powiększą. Jednak psy z predyspozycją genetyczną prawdopodobnie doświadczą ciągłego lub nasilającego się stanu zapalnego rdzenia, co prowadzi do stabilizacji lub pogorszenia objawów. Jeśli objawy się pogarszają, psy tracą kontrolę nad kończynami i mogą mieć okresy paraliżu tylnych nóg. W najgorszych przypadkach paraliż staje się trwały. Mogą też pojawić się wrażliwość lub ból w tylnych kończynach. Wtedy pies może stać się nieprzewidywalny lub agresywny z powodu wrażliwości na normalnie przyjemne dotyki lub przewlekłego bólu.
Rasy psów
Te rasy najczęściej rozwijać chorobę wobblersa: Basset Hound, Boksер, Bulmastif, Dalmatyn, Doberman, Owczarek Niemiecki, Niemiecki Dog, Stary Angielski Owczarek, Rhodesian Ridgeback, Samojed, Święty Bernard, Wajmaraner.
Nieleczona choroba wobblersa u koni
U koni nazwa opisuje wiele stanów powodujących zaburzenia chodu. Typowe objawy: słabe tylne kwadranty, zakręcanie skoków, w ciężkich przypadkach upadki. Objawy mogą wynikać z warunków genetycznych, np. anemii wobblersa koni, lub wad kości i wzrostu podobnych do tych u psów. Nieleczone, objawy wynikające z wad wzrostu mogą poprawić się, gdy koń dorosłeje, ale częściej stabilizują się lub pogarszają, jeśli koń nie otrzyma choćby zachowawczego leczenia, według Slattera. Objawy od wad kości lub wrodzonej słabości prawdopodobnie pogarszają się bez leczenia. W obu przypadkach nieleczony staje się coraz bardziej niezgrabny i coraz słabszy w tylnych kwadrantach. Zakręcanie skoków też może się nasilać. Koń będzie częściej upadać i stanie się niebezpieczny do jeździectwa. Może rozwinąć ból w tylnych kopyтах. Koń może też stać się nieprzewidywalny lub agresywny z powodu przewlekłego bólu. W przypadkach anemii wobblersa koni, obecnie nie znane są leczenia. Koń traci kontrolę nad kończynami, zazwyczaj w ciągu kilku miesięcy, aż do całkowitego paraliżu.
Rasy koni
Rasy najbardziej narażone na chorobę wobblersa: Koń Paint, Koń Quarter Horse, Standardbred, Pełnokrwisty Angielski.