Zwyrodnienie dysków kręgosłupowych (IVDD) oraz zwyrodnienie rdzenia kręgowego (degenerative myelopathy) to dwie najczęstsze choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa występujące u psów. Termin „zwyrodnieniowe” oznacza, że rozwój choroby jest stopniowy, a nie gwałtowny – w zależności od przypadku „stopniowo” może oznaczać od kilku godzin do kilku tygodni.
Choć IVDD dotyczy samych dysków międzykręgowych, a zwyrodnienie rdzenia kręgowego to schorzenie samego rdzenia, obie jednostki są uważane za choroby o podstawie genetycznej i częściej występują u określonych ras.
Zwyrodnienie dysków kręgosłupowych u psów
Choroba ta pojawia się, gdy dysk kręgosłupowy powoli się niszczy i pęka. Dyski to elastyczne struktury wypełnione żelopodobną cieczą, które działają jak podkładki między kręgami, chroniąc rdzeń kręgowy. Gdy dysk pęka, najczęściej dzieje się to po stronie przy rdzeniu, ponieważ tam ściany dysku są najcieńsze. Uciekająca ciecz wywiera ciśnienie na rdzeń, co powoduje ból i możliwe zhibernienie. Właściciel może zauważyć, że pies niechętnie się rusza z powodu bólu lub stracił możliwość korzystania z dwóch lub wszystkich nóg. Rasami najbardziej narażonymi są: jamnik, pekińczyk, lhasa apso oraz koker spaniel.
Fazy i leczenie zwyrodnienia dysków
Chorobę dzieli się na pięć stadiów, które częściowo determinują postępowanie weterynaryjne:
- Stadium I – najłagodniejsze, często samowyleczalne. Ból jest tak słaby, że pies może przebywać w tym stanie niezauważony.
- Stadium II – umiarkowany ból bez zhibernienia.
- Stadium III – pierwsze stadium z zhibernieniem (częściowym), objawia się jako utrata koordynacji.
Weterynarze zazwyczaj leczą stadia II i III lekami przeciwzapalnymi.
- Stadium IV – zhibernienie z utratą ruchu, ale z zachowanym odczuciem.
- Stadium V – najcięższe, utrata zarówno ruchu, jak i odczucia.
Przy stadiach IV i V zazwyczaj zaleca się operację mająca na celu zdjęcie ciśnienia z rdzenia kręgowego. Szanse na pełne wyzdrowienie wahają się od 20 do 95% w zależności od stadium w momencie leczenia oraz czasu upływnego od pęknięcia. Kluczem do sukcesu jest jak najszybszy kontakt z weterynarzem.
Zwyrodnienie rdzenia kręgowego (Degenerative Myelopathy)
Choroba charakteryzuje się stopniowym obumarciem rdzenia kręgowego. Przyczyna jest nieznana, jednak proces ten jest reakcją na rozkład osłony mielinowej otaczającej rdzeń. Pierwszy objaw to zazwyczaj przeciąganie tylnych łap – widać to na zużytych paznurach. Można też zaobserwować zmniejszoną ruchliwość ogona, słabość tylnych kończyn oraz problemy z oddawaniem moczu i kału. Najczęściej choroba występuje u owczarków niemieckich, ale odnotowano ją również u kilku innych dużych ras oraz u welshich korgów. Występuje u psów od 5. roku życia, najczęściej między 9. a 11. rokiem.
Diagnoza zwyrodnienia rdzenia kręgowego
Nie ma pojedynczego testu potwierdzającego tę chorobę. Diagnoza polega na wykluczeniu innych chorób neurologicznych za pomocą serii badań (mielografia, MRI, CT) oraz uwzględnieniu rasy psa.
Leczenie zwyrodnienia rdzenia kręgowego
Nie ma metody wyleczającej tę chorobę. Terapia skupia się na hamowaniu postępu. Stosuje się leki (aminokwas kapronowy, N-acetylo-cysteinę), suplementy witaminowe (B, E, C, selen, kwasy omega-3) oraz odpowiedni program ćwiczeń. W niektórych przypadkach leki nie tylko zwalniają postęp, ale prowadzą do remisji. Zawsze skonsultuj dawkowanie suplementów z weterynarzem.