Obroże elektryczne (tzw. szokowe) są często stosowane w treningu psów, ale mogą powodować poważne uszkodzenia fizyczne i behawioralne. Ryzyko obejmuje silne oparzenia oraz zwiększoną skłonność do agresji. Alternatywne metody treningu są zazwyczaj bezpieczniejsze i skuteczniejsze. W rzadkich przypadkach użycie obroży elektrycznej może być uzasadnione – wtedy właściciel powinien zawsze współpracować z profesjonalistą, by zapewnić bezpieczne stosowanie.
Typy obróży
Obroże elektryczne produkuje wiele firm w licznych wariantach. Wszystkie dzielą się na cztery kategorie: obroże treningowe zdalne, obroże do niewidzialnego ogrodzenia, obroże graniczne i obroże antylajowe.
- Obroże treningowe zdalne – sterowane pilotem przez właściciela lub trenera. Większość oferuje regulację intensywności, niektóre mają tryb samodźwiękowy lub wibracyjny.
- Obroże do niewidzialnego ogrodzenia – szokują psa za przekroczenie granicy. Większość emituje dźwięk ostrzegawczy, gdy pies zbliża się do granicy.
- Obroże graniczne – działają podobnie, ale chronią strefę zabronioną (np. kosz na śmieci). Mały nadajnik szokuje psa, gdy ten zbliży się do określonego promienia.
- Obroże antylajowe – szokują, gdy pies szczeka. Większość zwiększa intensywność, dopóki pies nie przestanie. Niektóre mają regulowaną czułość.
Zagrożenia
Wszystkie typy obróży elektrycznych niosą poważne ryzyko fizyczne i behawioralne. Zepsute obroże mogą spowodować silne oparzenia szyi. Mogą też zacząć szokować psa bez przerwy, dopóki nie zostaną zdjęte i wyjęte baterie. Niektóre uruchamiają szoki w losowych momentach. Zagrożenia behawioralne są podobne do tych przy każdej karze bólem: strach, agresja, wycofywanie się, reaktywność. Niektóre psy "zamykają się" – przestają reagować na jakiekolwiek sygnały.
Błędy w postrzeganiu
Niektórzy trenerzy uważają, że obroże elektryczne są bezpieczne i niezbędne. W rzeczywistości prawie zawsze istnieją inne, bardziej humanitarne opcje. Trenerzy używający obróży nazywają bolesny szok "stymulacją" i twierdzą, że pies nie czuje bólu. Ten mit łatwo obalić – wystarczy założyć obrożę na własną szyję i uruchomić. Pamiętajcie, że jesteście więksi od psa – zwiększcie intensywność odpowiednio. Wyobraźcie sobie szefa trzymającego pilot i szokującego was za każdy błąd w pracy.
Alternatywy
Istnieje wiele alternatyw. W treningu psów kara jest prawie zawsze zbędna. Mały urządzenie – kliker – w połączeniu z smakołykami, pochwałą lub zabawą motywuje większość psów. Jeśli chcecie dać sygnał z daleka, dostępne są obroże wibracyjne (głównie dla psów głuchych). Są bezpieczne, humanitarne i służą tylko do przyciągania uwagi lub dawania cichego sygnału – nie do kary.
Wyjątki
W rzadkich przypadkach obroża elektryczna może być uzasadniona mimo ryzyk. Niektóre psy mają problemy behawioralne, które nie reagują na pozytywne metody ani łagodniejsze awersje (np. głośny dźwięk). Obroża elektryczna powinna być ostatecznością po wyczerpaniu treningu pozytywnego i tylko pod okiem profesjonalisty – najlepiej certyfikowanego behawiorysty. Jeśli pies nie poprawia się szybko i istotnie, należy przestać używać obroży. Długotrwałe stosowanie bez efektu jest niehumanitarne. Jeśli kara ma zmienić zachowanie, dzieje się to szybko.