Wiele karier z nauk o zwierzętach, jak behawiorysta psów, to stanowiska paraprofesjonalne. Droga do bycia behawiorystą to proces trójelementowy: (1) trening i doświadczenie; (2) edukacja z nauk behawioralnych; (3) praktyka w sztuce technik behawioralnych. Zależnie od relacji z psami, czasu poświęconego im, zasobów i innych czynników, można stać się w pełni wykwalifikowanym behawiorystą w 2–5 lat.
Potrzebne rzeczy
- Praca lub wolontariat z psami
- Dostęp do kursów online lub uczelni z nauk behawioralnych zwierząt
- 2–5 lat
Instrukcje krok po kroku
Krok 1: Podstawowe umiejętności trenera
Bycie trenerem zwierząt wymaga komfortu w kontakcie ze wszystkimi zwierzętami. Musisz umieć trzymać i obsługiwać psa, oceniać jego ogólne zdrowie i rozumieć normalne wzorce zachowania. Umiejętności (a nie wiedza z książek) przychodzą z czasem i doświadczeniem. Behawiorsta może spotkać agresywne „klienty”, które trzeba obsłużyć stanowczo, bez strachu. Większość agresji dotyczy komunikacji. Karen Pryor, znana behawiorystka, stwierdza, że większość agresywnych zwierząt „wyciąga ciosy”. Ryczenia, szarpanie i ataki pozorne ostrzegają o wewnętrznym chaosie, bólu, konfuzji ról. Główna część analizy behawioralnej to szukanie przyczyn niezłych zachowań psa. Gdy zdobędziesz trening i doświadczenie, zamienisz dzikego psa w wielkiego szczeniaka.
Krok 2: Klasyczne i operantne kondycjonowanie
Wczesne 1900: Iwań Pawłow odkrył kondycjonowanie klasyczne – nienarzucone reakcje ciała psa można kontrolować, kontrolując bodziec. Np. pies ekscytuje się dźwiękiem smyczy (bo chodzi na spacer) lub ślini przy dźwięku otwieracza puszek (bo je po otwarciu).
B.F. Skinner stał się ojcem kondycjonowania operantnego – podstawy wszystkich nauk behawioralnych. Pokazał, że to nagroda (lub kara) po działaniu kontroluje to działanie. Wzmocnienie pozytywne, zasada Premacka, kształtowanie, kara – cztery filary. Wymaga to aktywnego udziału w kursie akademickim (niekoniecznie studiów) by poznać wszystkie aspekty analizy behawioralnej.
Krok 3: Zastosowanie w praktyce
Gdy znasz psy i rozumiesz zasady behawiorystyczne – zacznij je stosować. Zobaczysz, jak niesamowicie pomagają. Normalnie inteligentne psy łatwo uczą trików przez kondycjonowanie operantne. Krok 1: Zrób sygnał (np. palec i „Bang-bang!”). Krok 2: Delikatnie spraw, by pies przełożył się na grzbiet (zrób martwego). Krok 3: Nagradzaj gwałtownym pociąganiem brzucha. W 10–20 powtórzeniach większość psów zrobi to samodzielnie – moc leży w nagrodzie (przyjemności) sparowanej z działaniem.
Krok 4: Trudności i satysfakcja
Praca ze zwierzętami bywa trudna – ale też satysfakcjonująca. Karen Pryor pisze o trudnej sesji: „To było wściekające”. Jej książka „Lads Before the Wind” opisuje doświadczenia z delfinami, walami, wydrami, ptakami, psami. Behawiorsta musi przyzwyczaić się do niespodzianek. Ale jak ona pisze – trening to sztuka, a dobry trener, jak dobry artysta, używa narzędzi behawioryzmu, by tworzyć żywą piękność.