Kot szcottowski jest zagrożony z kombinacji czynników, głównie:
1. Utrata i fragmentacja siedliska
- Wyręb lasów: historycznie ogromne obszary lasów w Szkocji wycietiono pod rolnictwo i inne działania, zmniejszając siedlisko i zmuszając koty do mniejszych, odizolowanych obszarów.
- Intensyfikacja rolnictwa: nowoczesne metody, pestycydy, herbicydy zmniejszyły dostępność naturalnych ofiar.
2. Mieszanie z kotami domowymi (hybrydyzacja)
- Rozcieńczenie genów: kocie szcottowe skrzyżowały się z dziko żyjącymi kotami domowymi, co obniżyło czystość genetyczną i zdolność do przetrwania w naturze.
- Utrata cech typowych: hybrydyzacja rozmywa cechy jak kompaktowa budowa, krótki ogon, pasmowa sierść.
3. Choroby
- Wirus leukemii kotów (FeLV): śmiertelny, przenoszony przez kontakt z zainfekowanymi kotami domowymi.
- Inne choroby: FIV (AIDS kotów), toksoplazmoza.
4. Nielegalne zabijanie i prześladowania
- Braconierstwo: historycznie polowane dla futra i kości. Choć zakazane, wciąż występuje.
- Pomyłka tożsamości: młode kotów szcottowych czasem mylone z kotami domowymi i zabijane.
5. Śmiertelność na drogach
- Kolizje z pojazdami: rosnący ruch na drogach przecinających siedliska powoduje ofiary.
6. Zmiany klimatyczne
- Przesunięcia siedlisk: klimat może zmienić rozmieszczenie i dostępność ofiar, wpływając na przetrwanie.
Działania ochronne
- Programy hodowli w niewoli: cel: zdrowa pula genetyczna i reintrodukcja.
- Renowacja siedlisk: łączenie fragmentowanych obszarów.
- Kampanie społeczne: edukacja, promowanie odpowiedzialnego posiadania kotów.
Kot szcottowski jest krytycznie zagrożony, te zagrożenia wciąż utrudniają odbudowę. Ale wysiłki ochronne trwają i jest nadzieja na przyszłość tego unikalnego i majestatycznego drapieżnika.