Epoka Plejocenu (5,3 – 2,6 mln lat temu)
To kluczowy okres ewolucji ludzkiej – pojawiają się najstarsze znane hominini, odrębni od innych małp.
Australopiteki (Australopithecines) – gwiazdy plejocenu
Bipedalne (chodzą na dwóch nogach), mieszają cechy małpiańskie i ludzkie. Słynne przedstawiciele:
- Australopithecus afarensis (Lucy): 3,9-2,9 mln lat temu, Afryka Wschodnia. Szkielet Lucy (1974) – jeden z najpełniejszych kopalnych homininów.
- Australopithecus africanus: 3-2 mln lat temu, Afryka Południowa.
- Paranthropus: "grube" australopiteki – ogromne zęby, potężne żuchwy do żucia twardej roślinności.
Inni hominini plejocenu
- Ardipithecus (np. Ar. ramidus): 4,4 mln lat temu – mieszanka wspinania po drzewach i chodu po ziemi.
- Kenyanthropus (np. K. platyops): 3,5 mln lat temu – płaska twarz, sugerująca zmianę diety.
Czym są "ludzko-podobne"?
- Bipedalizm: chód na dwóch nogach – wolne ręce do narzędzi, savanna.
- Wielkość mózgu: większa niż u innych małp (choć mniejsza niż u nas).
- Używanie narzędzi: dowody na proste narzędzia u niektórych australopiteków.
Uwaga: to dynamiczna dziedzina. Nowe odkrycia zmieniają hipotezy. Pewnie istniało wiele innych gatunków homininów, których nie znamy (rekord kopalny niepełny).