Laminitis (zwrotnica/obojczynek) – stan zagrożenia życia
Stan zapalny wrażliwych ścięgien w kopytzie. Objawy: silne gorąco kopyta, mocny puls cyfrowy, charakterystyczna postawa „krzesła” – koń cofa wagę na pięty. Przyczyna: zaburzenia metaboliczne (często przejedzenie). Najczęściej kopytowe przednie, ale mogą być wszystkie cztery.
Instrukcja krok po kroku
-
NATYCHMIAST WETERYNARZ
Czas jest krytyczny.
-
USUŃ WSZYSTKĄ PASZĘ I SIANO
Przyczyna metaboliczna → toksyny, zwężenie naczyń w ścięgnie. Dlatego otyłe konie/pony, wiosna (bogata trawa) = wysokie ryzyko. Usuń przyczynę, nie tylko objawy.
-
Chłodzenie kopyt zimną wodą (20 min) w oczekiwaniu na weterynarza
Można też błotnistą cataplazmę lub postawienie w błocie. Kopyto sztywne – obrzęk ścięgien nie może się rozprzestrzenić → ucisk kości → ból. Chłodzenie ulgowo.
-
Miękka, głęboko posłana skrzynia – zachęcaj do leżenia
Odciąża kopytowe.
-
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (NSAID)
Fenylobutazon, fluniksyna meglumina, ketoprofek – wszystkie niesteroidowe. KONSULTACJA Z WETERINARZEM. Przy wizycie: DMSO dożylnie (poprawia wchłanianie leków), acepromazyna (sedacja), izoksupiryna (rozszerzac naczyń).
-
Kowalstwo korekcyjne
Laminitis = martwica komórek ścięgien → pękanie wiązania ściany kopytowej z kością pierzastą → rotacja/obniżenie kości. Podkówka z podparciem żeru (heart bar, tongue bar) odciąża podkowę. Podkówka z podwyższoną piętą (wedge) podnosi piętę, hamuje ciągnięcie kości przez ścięgno. UWAGA: jeśli rotacja już wystąpiła – wedge może zaszkodzić!
-
Ograniczenie ruchu
Po ustąpieniu objawów: min. 30 dni skrzynia. Wylot: mały piaskowy paddok (ogranicza ruch, amortyzuje). Rozważ sedację przed wylotem – uniknąć pobudzenia.
-
Konsultacje i terapia współczesna
Nowe leki, procedury, suplementy, zmiana diety. Każdy przypadek inny – stopień uszkodzenia, historia, stabilność.
Kluczowe punkty
- Szybkość reakcji decyduje o prognozie.
- Dieta niskocukrowa, niskoniskowa (NSC <10%) – fundament.
- Regularne RTG kontroli kości pierzastej.
- Zespół: weterynarz + kowal + właściciel.