Zwrot „wysłany do fabryki kleju” to eufemizm oznaczający śmierć konia – zwłaszcza starego lub rannego, nieprzydatnego już do pracy czy jeździectwa.
Dlaczego powiedzenie się utrwaliło:
- Klej był cenny: W XIX i na początku XX w. klej z skór koni stosowano w meblarstwie, introligatorstwie, budownictwie.
- Konie były cennym majątkiem: Strata konia – duża strata finansowa i emocjonalna.
- Łagodniejszy eufemizm: „Posłany do fabryki kleju” brzmiało łagodniej niż „zabity” lub „umarł”.
Dziś praktyka zanikła:
- Kleje syntetyczne: Nowoczesne kleje oparte na surowcach syntetycznych.
- Troska o zwierzęta: Używanie skór do kleju budzi kontrowersje etyczne.
Teraz fraza używana humorystycznie lub ironicznie. Wiele organizacji ratunkowych i schronisk dba o konie, które nie mogą już pracować.