Poszkodowane płetwy u betty to częsty problem. Szybka diagnoza i działanie ratują życie. Oto procedura:
1. Zidentyfikuj przyczynę (kluczowe!)
- Gnicie płetw (Fin Rot) – bakterie: Brzegi płetw rozeffilowane, bielutkie/czarne, postępujące "do ciała". Przyczyna: złe parametry wody (amoniak, nitryty), stres, tłok.
- Gryzienie (Fin Nipping) – agresja: Proste, czyste ucięcia, często symetryczne. Winowajcy: inne ryby (np. tetra, barbusy), albo sama betta (stres, nudność, lustrzane odbicie).
- Grzybica (Saprolegnia): Białe, wełniste narosty na uszkodzonych tkankach (wtórne zakażenie).
- Uraz mechaniczny: Ostre rośliny plastikowe, kamienie, siatka, zbyt gwałtowne łapanie.
- Pasożyty (rzadziej): Punktowane uszkodzenia, drapanie się o dekoracje.
2. Natychmiastowe działania (pierwsze 24h)
- Wymiana wody 30-50%: Woda odchlorowana, ta sama temperatura. To #1 lek.
- Generał w akwarium: Odślam gruntu, wyczyść filtr (w wodzie z akwarium!), usuń ostre przedmioty.
- Izolacja (jeśli inna ryba gryzie): Oddziel sprawcę lub bettę do akwarium kwarantanny / breeder box.
- Ukrywki: Jeśli betta sam się gryzie – dodaj gęstą roślinność (np. rogówka, limnophila), by złamać linię widzenia i dać poczucie bezpieczeństwa.
3. Leczenie (po poprawie wody)
- Gnicie bakteryjne:
- Sól akwarystyczna (bez jodu!): 1 łyżka na 20 litrów (dawka wsparciowa, nie lecznicza). Stosuj max 10-14 dni.
- Leki: np. eSHa 2000, Tetra GeneralTonic, API Furan-2 (silniejsze). Zawsze wg ulotki, z wyłączonym węglem w filtrze.
- Grzybica: Leki przeciwgrzybicze (np. eSHa 2000 działa też na grzyby, formalin, blue methylene – ostrożnie z roślinami).
- Pasożyty: Konsultacja z weterynarzem / doświadczonym akwarystą – leki specyficzne (np. Praziquantel, Metronidazol).
4. Profilaktyka na przyszłość
- Stabilne parametry: NH₃/NH₄⁺ = 0, NO₂⁻ = 0, NO₃⁻ < 20 ppm.
- Akwarium min. 25-30L na 1 bettę.
- Tętno dzienne: obserwacja, karmienie małymi porcjami 2x dziennie.
- Unikaj plastikowych roślin "na drzewku" – tylko żywe lub jedwabne.
5. Kiedy do weterynarza?
- Brak poprawy po 3-5 dniach leczenia domowego.
- Objawy systemowe: obrzęk, pineconing (łuski wystające), apatia, problemy z pływaniem, odmowa jedzenia.
- Niepewność co do diagnozy.
Pamiętaj: Płetwy u betty rosną z powrotem (często inaczej ubarwione), jeśli rdzeń płetwy nie jest zarażony i woda jest czysta. Czas to twój sojusznik – ale tylko przy dobrej wodzie.