Ustawa była potrzebna, bo działalność ludzka – niszczenie siedlisk, zanieczyszczenia i polowanie – spowodowała masowe wyginanie gatunków. Ustanowiła skoordynowaną ramę ochrony wśród agencji, organizacji i publiczności. Przed ustawą nie istniało kompleksowe prawo federalne w USA specjalnie chroniące gatunki zagrożone.
Ustawa wprowadziła ochronę prawną: listowanie gatunków, wyznaczanie siedlisk kluczowych i regulację szkodliwych działań. Wymagała planów odnowy, by odwrócić spady populacji i odtworzyć siedliska. Inspirowała też międzynarodowe wysiłki ochronne i podniosła świadomość i zaangażowanie społeczeństwa w zachowanie bioróżnorodności.