Amoniak (NH₃/NH₄⁺) to toksyczny produkt metabolizmu ryb i gnilienia karmy/roślin. W nowym akwarium (cykl) i w awaryjnych sytuacjach jego poziom rośnie. Musi być kontrolowany: cykl azotowy, preparaty wiążące, żywice, wymiany wody.
Potrzebne narzędzia
- Zestaw testów do wody akwarystycznej (amoniak, azotyny, azotany)
Działania krok po kroku
- Monitoruj parametry: Testuj amoniak, azotyny (NO₂), azotany (NO₃). W dojrzałym akwarium amoniak = 0. W nowym: amoniak rośnie → spada (bakterie Nitrosomonas), azotyny rosną → spadają (Nitrobacter), azotany rosną → usuwane wymianami wody.
- Preparaty wiążące amoniak (ammonia lockers): Np. Seachem Prime, API Ammo-Lock, Tetra AmmoniaSafe. Wiązują NH₃ w nietoksyczną formę (NH₄⁺/kompleksy). Działają natychmiast. Nie zakłócają cyklu azotowego – bakterie dalej przetwarzają związane azoty.
- Żywice wchłaniające amoniak:
- Zeolit naturalny (tylko woda słodka!) – wchłania amoniak przed bakteriami.
- Żywice syntetyczne / mieszane – wchłaniają amoniak, azotyny, azotany (woda słodka i morska).
- Stosuj w filtrze per instrukcję producenta.
- Wymiana wody (awaryjna / rutynowa): Usuń chlor/chloraminy z nowej wody. Wymień % wody = obniżysz amoniak o ten %. Np. 30% wody = -30% amoniaku. Powtarzaj codziennie przy kryzysie.
- Usuń przyczynę:
- Nowe akwarium: cierpliwość, bakterie startowe, testowanie, niekarmić / mało karmić.
- Dojrzałe akwarium: usuń resztki karmy, rośliny gnijące, martwe ryby, oczyść filtr (ale nie zrzuć bakterie – płucz wodą z akwarium).
Klucz: stabilny cykl azotowy (dojrzały filtr biologiczny) = amoniak = 0 stale. Awaryjne środki to tymczasowe poprawki.