Klasy glonów (Algae) – przegląd systematyczny i znaczenie ekologiczne

Czym są glony?

Glony (Algae) to niesystematyczna grupa organizmów jednokomórkowych i wielokomórkowych – od mikroskopijnego fitoplanktonu po gigantyczne morskie kelpy (Macrocystis do 60 m). Kwity glonowe (algal blooms) wynikają z nadmiaru azotu i fosforu. Wspólne cechy: chlorofil, cząsteczki zapasowe, struktury ruchowe.

Główne klasy (najczęstsze w ekosystemach)

Euglenowce (Euglenophyta / Euglenoida)

Pasożytnicze i swobodne. Większość bezwielowawców bez chloroplastów – nietypowe dla glonów. Nabywają chloroplasty endosymbiozą z glonami zielonymi. Większość ma whiplash (wąsiki) do poruszania się. Siedliska: od krwiobiegu gospodarczy po strumienie słodkie.

Złotowce / Chrysophyty (Chrysophyceae)

Mikroskopowe, w wodzie słodkiej. Większość fotosyntetycznych. Główne pożywka zooplanktonu. Swobodne, jednokomórkowe, niektórze kolonialne. Synurophyceae produkują krzemionkowe pokrycia z grzbietami/łuszkami. Dobre kopalno (krzemionka w osadach).

Glony zielone (Chlorophyta) – najbardziej zróżnicowana grupa (7000+ gat.)

Dwa typy chlorofilu (jak rośliny lądowe). Fotosynteza – cukry. Wodne (w przeciwieństwie do roślin). Pobierają azot z odchodów zwierząt, oddają tlen. Nieruchome – kolonie pływające z prądem.

Anabaena (cyjanobakterie / niebiesko-zielonowce)

Grzęda azotowa, nietrwalejąca, bez jądra. Proste/trzykrzywe trichomy tworzące ściany komórkowe. Niebiesko-żółte komórki w nitkach przypominających koraliki. Często w komorach paproci – symbiont: paprotka zyskuje azot organiczny (Western New Mexico Univ.).

Inne ważne grupy

  • Bacillariophyta (Okrzemki) – szklane pancerze, kluczowy fitoplankton.
  • Dinophyta (Dinoflagellaty) – część fotosyntetycznych, część pasożytnicze, czerwone zatoki.
  • Phaeophyceae (Brązowce) – kelpy, fucusy, morskie.
  • Rhodophyta (Czerwonowce) – morskie, glony koralogenne.

Rola w akwarium

Glony = wskaźnik nadmiaru składników. Kontrola: rośliny wyższe (konkurencja), zmiany wody, ograniczenie karmienia, sterylizatory UV, zwierzęta żerujące (krewetki, ślimaki, ryby ssące). Nie da się wyeliminować całkowicie – zdrowa woda zawsze ma pewną ilość glonów.