Przysadka, nazywana „główną gruczołą”, odgrywa kluczową rolę w regulacji wielu funkcji organizmu. Sekreuje hormony kontrolujące:
1. Wzrost i rozwój:
* Hormon wzrostu (GH): Stymuluje wzrost, zwłaszcza w dzieciństwie i dojrzewaniu.
* Tyrotropina (TSH): Steruje tarczycą – hormony tarczycy kluczowe dla metabolizmu i rozwoju.
2. Metabolizm i regulacja energii:
* TSH: Jak wyżej, regulacja metabolizmu.
* Kortykotropina (ACTH): Steruje kórką nadnerczy – kortyzol (hormon stresu) wpływający na metabolizm, odporność, cukier we krwi.
3. Rozrodczość:
* FSH i LH: Regulują układ rozrodczy u obu płci – owulację, spermatogenezę, hormony płciowe.
* Prolaktyna: Stymuluje laktację u karmiących matek.
4. Bilans wodny i ciśnienie krwi:
* Wazopresyna (ADH): Reguluje powracanie wody w nerkach, wpływając na ciśnienie i osmolalność.
5. Reakcja na stres:
* ACTH: Stymuluje kortyzol – kluczowy w radzeniu sobie ze stresem.
6. Ból i stan zapalny:
* Endorfiny: Naturalne leki przeciwbólowe, rola w percepcji bólu i nastroju.
7. Inne funkcje:
* MSH: Pigmentacja skóry.
* Lipotropyny: Możliwa rola w metabolizmie tłuszczów.
Przysadka to fundament układu endokrynnego, koordynująca inne gruczoły i wpływająca na kluczowe funkcje życiowe.