Choroba kałaczycowa (RHD) to wysoce zaraźliwa choroba wirusowa królików domowych. Zaraża do 90% zwierząt, śmierć w 1–3 dni. Wirus z rodzaju Lagovirus. Infekcja: szybkie zakrzepy w mózgu, płucach, nerach. Rozprzestrzenia się kontaktem z chorymi zwierzętami lub przedmiotami zarażonymi sekrecjami. Drapieżniki (lisy, kuny, fretki, ptaki drapieżne) mogą rozsiewać wirus kalami, nie chorując.
Populacja narażona
- Najbardziej narażone: rodzina Oryctolagus cuniculus (króliki wystawowe, laboratoryjne, domowe). Większość dzikich królików w USA (bawełniok, dzikie) nie należy do tej rodziny – odporne. Wyjątki: dzikie króliki Oryctolagus na wyspach San Juan (WA). Rasodome najbardziej dotknięte: California White, Palomino. Młodzie do 8 tygodni – odporna.
Regiony wystepowania
- Pierwszy przypadek: Chiny 1984 (mutacja wirusa u królików angory z NRF). Koniec lat 90.: 40 krajów (Europa, Australia, Kuba, NZ). Endemiczna w Europie i Azji. USA: Iowa 2000, potem IL, NY, IN, UT. Po 2005 wyeliminowana w USA.
Objawy
- Zarażone króliki rzadko pokazują objawy zewnętrzne. Jeśli: piszczenie, gorączka, koma, śmierć w 72 h. Przeżyte: nepokój, ekscytacja, utrata apetytu, paraliże, drażnienia oczu. Pozornie wyzdrowiałe: żółtaczka, dysfunkcja trawienna, śmierć w tygodnie.
Zwalczanie
- Brak leczenia – kluczowa kontrola. Trupy: pogrzeb. Zarażone: kwarantanna/eutanasja. Dezynfekcja: chlor, 10% NaOH. Chloroform i eter nieskuteczne.