Jamnik (dachshund) wywodzi się z Niemiec (kilkaset lat temu) – wyhodowany do polowania na zwierzęta norowe (borsuki – stąd nazwa "Dachs-hund"). Charakterystyczne: długie ciało, krótkie nogi, wyczucie węchu. Kiedyś ulubieńcy Europy, dziś popularne psy towarzyszące. Jamniki dzieli się na:
- Warianty sierści: gładkowłosy, drątwowłosy, długowłosy (uważani za najspokojniejszych i najbardziej czułych);
- Wielkości: standardowy i miniaturowy (kaninchen).
Długowłosy jamniki wymagają codziennego czesania i rozczesywania (zapobieganie filcowaniu). Hodowla wymaga wsparcia weterynarza.
Instrukcja krok po kroku
Krok 1–2: Badania przedhodowlane obu psów
Suka i koc – pełne badanie u weterynarza: ogólne, serce, oczy, stawy, skóra, genetyka (PRA, Lafora disease, dysplazja, IVDD – dyskopatia). Cel: zdrowe potomstwo i zdrowie matki.
Krok 3: Dieta suki ciążnej
Konsultacja z weterynarzem/zoofizjologiem. Ciąża: 63–65 dni. Karma premium dla sukich ciążących/laktujących (wysokie białko, DHA, kwas foliowy, wapń – ostrożnie). Stopniowe zwiększanie porcji od 5–6 tygodnia.
Krok 4: Przygotowanie miejsca na poród
- Klatka/kennel z skrzynią porodową (whelping box);
- Czystość, dezynfekcja, ciepło, cisza;
- Podłoże: ręczniki, maty higieniczne, gazety (łatwe usuwanie warstw).
Krok 5: Rozpoznanie porodu i pomoc weterynarza
- Pierwszy objaw: brak apetytu (24 h przed porodem);
- Lizanie przepony/pochwy;
- Wezwij weterynarza jak tylko zauważysz znaki porodu – jamniki często mają trudny poród (wąska miednica, duże głowy szczeniaków). Cesarskie cięcie bywa konieczne.
Krok 6: Piersiastko – krytyczne pierwsze 12 godzin
Szczeniaki muszą ssąć piersiastko (kolostrum) w ciągu 12 h od urodzenia – to immunologia pasywna (przeciwciała IgG). Jeśli suka nie karmi – butelkowanie mlekiem zastępczym + szczepionki przeciwciał (jeśli dostępne).
Krok 7: Karmienie szczeniaków
- Do 3 miesięcy: 3x dziennie (mleczko szczenięce + mokra karma premium);
- Od 4 miesiąca: 2x dziennie;
- Stała woda, monitorowanie wagi.
Krok 8: Weterynarz – szczepienia i kontrole
Regularne wizyty: odrobaczanie (2, 4, 6, 8 tydzień), szczepienia (6–8, 10–12, 14–16 tydzień). Suka po porodzie też pod kontrolą – laktacja, macica, sutki.
Krok 9: Zabawa i socializacja
Jamniki to psy aktywne, towarzyskie. Codzienne zabawy, nowe bodźce, dźwięki, ludzie, inne psy (po szczepieniach). To buduje pewność siebie i zapobiega lękowo-agresyjnym problemom rasy.
Dodatkowe wskazówki
- Testy genetyczne: PRA (cord1), Lafora, IVDD (ryzyko dyskopatii), Osteogenesis Imperfecta (rzadkie).
- Unikaj sparania długowłosy x długowłosy jeśli linie mają silne filcowanie sierści – utrudnia opiekę.
- Rejestracja ZKwP/FCI, umowy, klauzula powrotu.