Mimo przeszłych sukcesów poszczególnych przeszczepów, powszechna ksenotransplantacja (przeszczepy międzygatunkowe) wciąż napotyka duże bariery. Przegląd stanu i perspektyw:
1. Badania przedkliniczne
Trwają intensywne badania na modelach zwierzęcych (np. ssaki pierwsze) pod kątem kompatybilności immunologicznej, mechanizmów odrzucenia i strategii ich hamowania.
2. Badania kliniczne
Po obiecujących wynikach przedklinicznych rozpoczynają się próby na ludziach, silnie regulowane, w fazach oceniających bezpieczeństwo, dawkowanie i skuteczność. Najpierw mniejsze tkanki (skóra, zastawki serca), potem narządy złożone.
3. Zatwierdzenie regulacyjne
Wymagana rygorystyczna ocena bezpieczeństwa, skuteczności i aspektów etycznych. Proces jest złożony, długotrwały, angażuje wiele agencji.
4. Kwestie etyczne
Ksenotransplantacja budzi kontrowersje: dobrostan zwierząt, bariera gatunkowa, ryzyko chorób zaraźliwych (zoonozy). Rozwiązanie ich jest kluczowe dla akceptacji społecznej.
Horyzont czasowy
Trudno przewidzieć. Eksperci szacują, że ograniczone procedury mogą stać się dostępne za 10–15 lat dla niektórych narządów/tkanki. Rutynowa praktyka dla szerokiego wachlarza narządów może potrwać jeszcze kilkadziesiąt lat.