Najstarsze rasy psów – genetycznie najbliżej szarego wilka
Większość ras < 400 lat. Ale garstka ras ma linie krwi sięgające 400 000+ lat. Badania genetyczne (Science, 2004, Parker et al.) wykazały rasy, które jako pierwsze odseparowały się od wspólnego przodka – szarego wilka – i zdomowili się u ludzi.
6 grup ras pierwotnych (ancient breeds)
1. Shar Pei – najstarsza rasa żyjąca dzisiaj
Szkrzypowata twarz, Azja Południowa (Chiny, prowincje południowe). Pies stróż chłopów/rolników. Genetycznie **najbliżej wilka** spośród ras czystych. Prawie wyginęła w rewolucji kulturowej (XX w.), dziś popularna na świecie. Wymaga doświadczonego właściciela (skóra, temperamento).
2. Akita (Akita Inu) – japoński dwór, łowcy
Jedna z nielicznych ras japońskich (FCI). Akita Inu ≠ American Akita (odrębne rasy). Literatura japońska 682 r. n.e. – psy łowieckie. Wygląd: wilcze rysy (uszy, oczy, budowa). Inteligentny, godny, lojalny (Hachikō). Wymaga szacunku i spójnego wychowania.
3. Chow Chow – lwi pies, "kot w psiej skórze"
Chiny, Han Dynasty (2000+ lat temu) – na ceramice, rzeźbach. Mała, mocna, futrzasta (grzywa lwa). Budowa ciała arkticka, ale charakter: niezależny, czysty, dumny, mniej chętny do posłuszeństwa. "Kot w psiej skórze".
4. Basenji – afrykański pies myśliwski, bez szczekania
Pierwsza rasa nieazjatycka odseparowana od wilka. Kongo – polowanie (węch, pokazywanie, aport). **Nie szczeka** – budowa krtani uniemożliwia typowe szczekanie (wydaje dziwne dźwięki: jodel, yodel). Czysty, samodbudny, uciekinier.
5. Malamut Alaski i Husky Syberyjski – północne narta
Genetycznie unikalne od wilka, ale wspólny przodek odseparowany tysiące lat temu.
• **Malamut Alaski:** urzędowy pies Alaski, kluczowy dla Inuitów (ciężkie narty, polowanie).
• **Husky Syberyjski:** rasa rosyjska, sprowadzona do Kanady/Alaski 1900r. (narty lekce). Podobne wyglądem, inne linie.
6. Afrykański Chart (Afghan Hound) i Saluki – bliskowschodnie charty
Oba z Bliskiego Wschodu. **Saluki (Królewskie psy Egipcu):** grobowie Egipskie/Sumeru 4000-8000 lat! Szybkość, polowanie wzrokiem. W Anglii (1800r.) "perskie charty".
**Afghan Hound:** chart widzenia, plemiona nomadów Egiptu. Długa, gruba sierść – ochrona przed górskim klimatem i upałem.