Rak płaskonabłonkowy – jeden z najczęstszych nowotworów skórnych u psów, zazwyczaj ok. 8. roku życia. Przyczyna: promieniowanie UV. Występuje w postaci zmian skórnych (skórnych) i podpaznokciowych. Nowotwory inwazyjne, ale rzadko dają przerzuty na początku. Wczesna, agresywna terapia = dobra prognaza.
Częstość
Zmiany skórne częstsze u starszych psów: bladhoundy, bassety, pudle standardowe. Najczęściej: głowa, uszy, łapy, brzuch; u jasnych psów (dalmatyncy, beagle) też brzuch (rzadka sierść). Zmiany podpaznokciowe: psy ciemne – schnauzery, kerry blue teriery, pudle standardowe, samice szczególnie narażone.
Diagnoza
Klinika + biopcja. Zmiany skórne: wypukłe, nieregularne raany, mogące być owrzodzone. Podpaznokciowe: chromota lub utrata pazura. Podejrzenie -> próbka do mikroskopii.
Leczenie
Chirurgiczne usunięcie guzka konieczne (zatrzymanie rozprzestrzeniania). Miejsce po operacji – radioterapia. Jeśli zaawansowana – chemioterapia hamuje komórki nowotworowe w narządach. Jeśli nie da się usunąć z marginesem – piroksykam (skuteczne krótkoterminowo u niektórych psów).
Prognoza
Dobra przy wczesnym wykryciu, zwłaszcza operacja + radioterapia. Guzki na nosie – gorsza prognaza (małe miejsce na operację), ale reagują na radioterapię. Kończyny (ucho, ogon) – amputacja -> 95% przeżycia 1-letniego (Merck Veterinary Manual).
Profilaktyka
Ograniczenie słońca, ale UV penetruje okna. Rasy bezsierste i jasne z rzadką sierścią – nie toksyczny krem z filtrem przy długim słońcu. Niektóre psy tolerują odzież (koszulka) przeciwsłoneczną. Każda zmiana skórna – weterynarz. Wczesne leczenie = najlepszy wynik.