Cyklosporyna – leki immunosupresyjne u psów: suche oko (KCS), zapalenie atopowe (atopic dermatitis), fiśtuly okołoodbytowe (perianal fistulas). Dawkowanie 1–2× dziennie zależnie od wskazania. Formy: maść (oftalmiczna/skórna), tabletki (niemodyfikowane), kapsułki (mikroemulsja – modyfikowana), płyn dojelitowy. Nazwy handlowe: Optimmune, Atopica, Neoral, Sandimmune, Gengraf, Cyklosporyna Modified/Generic, Takrolimus, Protopic.
Zawsze badanie u weterynarza – dobór leku, dawki, formy.
Suche oko (KCS)
Małe rasy (miniaturowy pudel, shih tzu, westie) predysponowane. Produkcja łez zagrożona – zapalenie autoimmunologiczne/zniszczenie gruczołów łzowych. Cyklosporyna = "najlepszy lek na niedobór łez u psów" (dr Mike Richards DVM). Maść Optimmune. Zwiększa sekrecję naturalnych łez (nie sztucznych) z czynnikami wzrostu gojącymi rogówkę. Skuteczna u ~80% psów z KCS.
Fiśtuly okołoodbytowe
Owczarki niemieckie najczęściej. Cyklosporyna hamuje stan zapalny alergiczny/autoimmunologiczny. Badanie Ontario Veterinary College: po 4 tyg. – poprawa u 100% psów na cyklosporynie (vs 0% kontrola), głębokość fiśtur spadała. Po 4 m-cach: gojenie u 85% psów (mimo nawrotów – skuteczna). Kiedyś operacja – dziś cyklosporyna w wielu przypadkach. Właściciele też nakładają maści z takrolimusem/Protopic na okolice odbytowe.
Wersja mikroemulsyjna (modyfikowana) = lepsza biodostępność ustna. Cyklosporyna droga – "trik": ketokonazol (antygrzybiczy) hamuje enzymy wątrobowe usuwające cyklosporynę → niższa dawka cyklosporyny.
Zapalenie atopowe
Atopica (weterynaryjna cyklosporyna) kontroluje stan zapalny alergiczny/autoimmunologiczny. Skuteczna w atopowym zapaleniu skóry (świąd od alergenów powietrznych, roztoczy domowych). Kiedyś sterydy (prednazon) – długoterminowo skutki uboczne. Główny objaw: pruritus (nawracający świąd, sezonowy, psuje jakość życia i relację z człowiekiem). Atopowe zapalenie nasila się z wiekiem – wczesna cyklosporyna może zapobiec zaawansowaniu, nie czekać na wyczerpanie innych metod. Dr John D. Plant: cyklosporyna "skuteczniejsza od antyhistamin, mniej skutków niż długie sterydy, szybsza niż immunoterapia specyficzna". Odpowiedź po 4–6 tygodniach.
Skutki uboczne i ostrzeżenia
Najczęstsze: przejściowe, jelitowe – nudności, brak apetytu, wymioty, biegunka. Niektóre psy: grubsza sierść, większe linienie. Dr Wendy C. Brooks: inne – rogowacenie poduszek łap, zaczerwienione/obrzęknięte uszy, proliferacja dziąseł. Po odstawieniu – ustępują/poprawa.