Czym są grzyby i dlaczego szkodzą?
Grzyby to organizmy bez chlorofilu – nie produkują własnego pokarmu. Żywią się materią organiczną (celuloza, lignina w drewnie). Do rozwoju potrzebują: wilgotności (>20% w drewnie), ciepła, powietrza i pożywki. Rozwijają się jako pleśń, gniót, mączniak.
Gniót włóknisty (Dry Rot) – wrogie drewna
To stan, w którym grzyby (np. Serpula lacrymans) rozkładają włókna drewna, czyniąc je kruchymi i słabymi. Grzyb transportuje wodę z mokrych partii do suchych, tworząc idealne warunki dla siebie. Przyczyną główną jest nadmiar wilgoci (nieszczelności, kondensacja, brak wentylacji).
Kwas borowy (kwas borowy, boraks, octan boru) – jak działa?
Zgodnie z Journal of Pesticide Reform, bory zatrzymują produkcję zarodników (spór) grzybów, uniemożliwiając rozmnażanie. Działają też jako zapobiegawcze – impragnacja drewna borami chroni przed zarodnikami w powietrzu.
Zastosowanie praktyczne
Impragnacja drewna (konstrukcje, palety, ogrodzenia, domy drewniane)
- Drewno musi być suche (<18% wilgotności) i czyste.
- Nałóż roztwór kwasu borowego (np. 10% kwas borowy + 5% boraks w wodzie – roztwór glicerynowy lepiej penetruje) pędzlem, wałem lub metodą zanurzania/ciśnieniową.
- Pozwól wyschnąć (kilka dni).
- Kluczowe: nałóż impregnat/bejcę/lakier/oliwę – "zamknij" bory w drewnie, by nie wypłynęły przy deszczu.
Baseny i SPA
Kwas borowy (często jako boraks) stosuje się jako bufor pH i środek przeciwwodorowy/przeciwpleśniowy. Utrzymuje pH 7,2–7,6, hamuje wzrost glonów i bakterii, zmniejsza zapotrzebowanie na chlor. Dawkowanie: ok. 30–50 g boraksu na 1 m³ wody (sprawdź instrukcję producenta preparatu basenowego).
Ostrzeżenia i ograniczenia
- Bory są rozpuszczalne w wodzie – deszcz, zalewanie wypłukują je z drewna. W miejscach narażonych na wodę stosuj bory stopione (fused borates – np. Boracol, Tim-bor) – mniej wydalane.
- Toksyczność: niska dla ludzi i psów przy kontakcie skórnym, ale połknienie dużej dawki jest niebezpieczne (nudności, wymioty, uszkodzenie nerek). Trzymaj z dala od dzieci/zwierząt.
- Nie stosuj na drewniu w kontakcie z żywnością/piwem.
- Ochrona dróg oddechowych przy aplikacji sprayowej (maska FFP2).
Podsumowanie
Kwas borowy to tani, niskotoksyczny, wielofunkcyjny fungicyd – świetny do impragnacji drewna (przed i po zarażeniu) i w basenach. Kluczem jest zamknięcie go warstwą hydroizolacyjną w drewnie i regularna kontrola wilgotności.