Okrąglice u psa – objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka, zoonoza

Toxocara canis – najczęstszy pasożyt szczeniaków

Według badań, większość szczeniaków rodzi się zarażona (przenoszenie prenatalne przez płaz i mlekiem matki). Dorosłe psy również chorują (zakażenie z środowiska). Okrąglice zaburzają wchłanianie, uszkadzają śluzówkę, migrują narządami.

Objawy – zależą od wieku i nasilenia

U szczeniaków (najbardziej objawowe)

  • Wygląd "balonikowaty" brzuch (wzdręcia, gazy).
  • Chudnięcie mimo dobrego apetytu / pogorszenie przyrostów.
  • Wymioty i biegunka (nawierzchnią, czasem z widocznymi dorosłymi robakami – "makaron").
  • Słaba jakość sierści (sucha, matowa, wypadająca).
  • Anemia (bledne dziąsla) – przy masowej inwazji hakowców współistniejących.
  • Zapalenie płuc (larwy migrują przez płuca) – kaszel, duszność.

U psów dorosłych

Często bezobjawowe. Może: lekka biegunka, chudnięcie, drażnienie pyska (pies trze pysk o podłogę – rzadziej). Kobiety w ciąży – reaktywacja larw uśpionych -> zarażenie szczeniaków.

Diagnostyka

  • Badanie kału – metoda flotacyjna (ZnSO4, Sheather) – jaja okrągłe, puchłyste, grubo skorupkowate. Wrażliwość ~70% (jednorazowo). Warto powtórzyć 3x co 2–3 dni.
  • Test antigenny (ELISA) – dostępne w laboratoriach, wyższa wrażliwość.
  • PCR – najwrażliwsze, różnicowanie gatunków.

Leczenie – proste, skuteczne, tanie

  • Pyrantel (pamoinian/embonian) 5–10 mg/kg PO** – paralezuje robaki, one odpadają z kałem. Bezpieczny, tani. Dawka powtórna po 2 tyg. (jaja nie są wrażliwe).
  • Fenbendazol (50 mg/kg PO x 3–5 dni) – szerokie spektrum (okrąglice, hakowce, bicornice, Giardia, Strongyloides). Bezpieczny u szczeniaków od 2 tyg., ciążycych suk.
  • Milbemycyna oksyma / Moksydektyna** – w tabletkach miesięcznych (Sentinel, Milbemax, Advocate, NexGard Spectra) – deworming + profilaktyka robaka serca/pchł.

Profilaktyka – klucz do zdrowia stada

  • Matka: deworming fenbendazolem od 40 dnia ciąży do 2 tyg. po porodzie (zapobiega przenoszeniu prenatalnemu i mlecznemu).
  • Szczeniaki: co 2 tyg. do 12 tyg., co miesiąc do 6 m-cy.
  • Dorosłe: co 3 m-cy (lub badanie kału + celowe).
  • Higiena: bieżące usuwanie kału z ogrodu/spacerów (jaja dojrzewają w 2–3 tygodnie, trwają latami).
  • Unikanie jedzenia grzybów, gryzoni, śmieci.
  • Odrobaczanie kotów w domu – wspólne środowisko.

Zoonoza – zagrożenie dla ludzi (szczególnie dzieci)

Toxocara canis -> Larva Migrans Visceralis (LMV) / Ocularis (OLM). Jaja z kału psa -> zanieczyszczony piasek/ziemia -> ręce dziecka -> usta. Larwy wędrują: wątroba, płuca, oko (zapalenie siatkówki, rdza, ślepotą), mózg. W Polsce setki przypadków rocznie (szacunkowo). Profilaktyka: mycie rąk, odrobaczanie psów, czyste piaskownice, niekarmienie psów surowym mięsem.