Czym jest trombocytopenia?
Stan, w którym liczba płytek krwi (trombocytów) gwałtownie spada. Płytki są niezbędne do krzepnięcia – bez nich każda, nawet drobna rana krwawi niekontrolowanie. Pies może wykrwawić się do śmierci.
Przyczyna: szpik kostny nie produkuje wystarczająco płytek LUB one są niszczone w obiegu (immunologicznie).
Przyczyny
- Wrodzona (rzadka): wada genetyczna.
- Nabyta – immunologiczna (IMT/ITP): najczęstsza – organizm atakuje własne płytki. Często idiopatyczna.
- Infekcje: ehrlichioza (kleszcze), borelioza, anaplazmoza, rickettsjozy, wirusy.
- Leki: reakcje na lek (np. paracetamol – toksyczny dla psów!, antybiotyki, chemioterapia, sterydy).
- Szczepionki (rzadko – reakcja na żywe osłabione).
- Nowotwory (limfoma, hemangiosarkom).
- Choroby autoimmunologiczne (lupus – SLE).
Objawy – co widzi właściciel
- Punktowe krwawienia (petechie) na dziąsłach, skórze, spojówkach.
- Nawetkowe krwawienia z nosa (epistaksja).
- Siniaki bez przyczyny.
- Krew w kale (hematoquecja) lub moczu (hematuria).
- Krwawienie dziąseł, plamy na oczach.
- Nie muszą wystąpić wszystkie naraz!
Diagnostyka – rozróżnienie (DDx)
Objawy podobne do: zatrucia raticydami (warfarina), reakcji na leki, lupus, gorączka gór skałowych, DIC. Konieczne badania:
- Morfologia krwi z płytkami (PLT) – potwierdzenie trombocytopenii.
- Badanie moczu (krwawica, białko).
- RTG klatki piersiowej (guzy, zapalenie płuc).
- Testy na choroby kleszczowe (PCR/Snap 4Dx).
- Koagulogram (PT, aPTT) – wykluczenie DIC / zatrucia.
- Czasem biopsja szpiku.
Leczenie
- Pierwsze: zatrzymaj krwawienie (transfuzja płytków / całej krwi przy masywnym krwawieniu).
- Potem: leczenie przyczynowe.
- IMT: sterydy (prednizon/dexametazon) wysokie dawki + immunosupresja (cyklofosfamid, azatioprina, cyklofosfamid, micophenolan) – stopniowe odstawianie pod kontrolą PLT.
- Infekcje: doksycyklina (ehrlichioza, anaplazmoza, borelioza) – 28 dni.
- Reakcja na lek: odstawienie leku.
- Antybiotyki (jeśli infekcja wtórna), gastrotektory (przy sterydach).
Prognoza
Zależy od przyczyny. IMT: dobra przy wczesnym leczeniu (remisja w 70–90%), ale recydywy częste. Choroby kleszczowe: dobra po doksycyklinie. Nowotwory / DIC: ostrożna/zła.