Mechanizm alergii
Nadwrażliwość układu odpornościowego na substancje obojętne (alergeny). Uwolnienie histaminy → stan zapalny → świąd, zmiany skórne, objawy układu oddechowego/pokarmowego.
Alergie powietrzne (Atopia / Atopic Dermatitis)
- Alergeny: pyłki (drzewa, trawy, chwasty), pyłki grzybów, roztocza domowe.
- Objawy: świąd, pokrzywienie, wypadanie włosów (twarz, uszy, łapy, pachy, pachy), łzawienie, kichanie, wydzielina z nosa.
- Wiek wystąpienia: 6 m-c – 3 lata.
- Rasy narażone: golden/labrador retriever, bokserek, buldog, teriery (scot, westie, boston), lhasa apso, shih tzu.
- Sezonowe (wiosna/lato/jesień) – jeśli objawy całoroczne, podejrzewaj atopię / alergię pokarmową.
- Testy alergiczne (skórne – IDT, lub krwi – serologia) – identyfikacja alergena.
Zarządzanie atopią (wielotorowe)
- Unikanie alergena: częste mycie posłucha, odkurzanie, filtry HEPA, ograniczenie wyjść w sezon pyłkowy.
- Leki objawowe: antyhistaminika (ceteryzyna, loratadyna – skuteczne u ~30% psów), maści/kremy przeciwświądowe, szampony hipoalergiczne/medyczne (chlorheksydyna, mikonazol).
- Immunoterapia (szczepionki alergiczne / ALK, Artuvetrin): jedyna metoda modyfikująca chorobę. Skuteczność 60–75%, działa po 3–12 m-cach. Wymaga cierpliwości.
- Leki nowej generacji: Apoquel (oclacytynib) – tabletki, szybkie działanie, bezpieczne długoterminowo. Cytopoint (lokivetmab) – zastrzyk co 4–8 tyg., antyciało anty-IL31. Obie na receptę.
Alergia pokarmowa
- Objawy: podobne do atopii (skóra) + objawy jelitowe (biegunki, wymioty, pucnięcie, gazy) – CAŁOROCZNIE.
- Alergeny: kurczak, wołowina, mleko, jajka, soja, pszenica, kukurydza – zazwyczaj 1–2 składniki.
Dieta eliminacyjna – złoty standard diagnostyki
- Weterynarz przepisuje karmę hydrozolowaną (Royal Canin Hydrolyzed, Hill's z/d, Purina HA) LUB nowy białko (kaczka, jeleń, królik) + nowy węglowodan.
- Pies je TYLKO tę karmę (brak przekąsek, past, leków aromatyzowanych!) przez min. 8–12 tygodni.
- Jeśli objawy znikną – reintrodukcja po jednym składniku (provokacja) – identyfikacja alergena.
- Wtedy: karmienie dietą bez alergena dożywotnio.
- Alternatywa dla diet hydrozolowanych (droższych, na receptę).
- Gotowe karmy: krótka lista składników, nietypowe białka (kaczka, jeleń, królik, ryba), bez ziarna/ziarniaków.
- Przeznaczone do żywienia stałego (nie diagnostyki).
- Dobre dla psów z lekką alergią / nietolerancją.
- Większość psów ma lekką reakcję na ślinę pchły.
- Niektóre: ekstremalna reakcja – intensywny świąd, łysiny na nogach/tyle – jedna pchła wystarcza.
- Leczenie: rygorystyczna profilaktyka pchłowa CAŁY ROK (izoksazolinowe tabletki / spot-on / obroże).
- Dezynfekcja środowiska (pyłki, spraye, odkurzanie, pranie 60°C).