Czym jest choroba Addisonsa?
Niedobór hormonów kory nadnerczy (kortyzolu i aldosteronu). Trzy typy: pierwotna (autoimmunologiczna niszczenie kory), wtórna (uszkodzenie przysadki), atipowa (tylko kortyzol). Objawy: apatia, wymioty, biegunki, słabość mięśni, apetyt↓. Wyleczalna / kontrolowana – pies może żyć długo i szczęśliwie.
Kryzys addisonowski (Addisonian Crisis) – stan nagły
- Wstrząs, kolaps, wymioty, biegunki, bradykardia, hiperkalemia (K↑), hyponatremia (Na↓).
- Leczenie weterynaryjne: agresywna fluidoterapia (NaCl 0,9%) + hydrokortyzon / deksametazon (nie dex – nie ma działania mineralokortykosteroidowego!).
- Korekcja elektrolitów, glukozy, kwasowo-zasadowości.
Leczenie podtrzymujące (cażowe)
1. Florinef (fludrokortyazon) – tabletki
- Zastępuje aldosteron (mineralokortykosteroid).
- Dawka startowa: 1 tabl / 10 kg m.c. (0,1 mg).
- Dawka docelowa często 3× wyższa – dostosowuje wg elektrolitów (Na, K) co 1–2 tyg. na początku, potem co 1–3 m-ce.
- Tania, łatwa dostępna.
2. Percorten-V (DOCP – deoksykortykosteron pivalinian) – zastrzyk
- Długodziałający mineralokortykosteroid (co 25–30 dni SC/IM).
- Wygodniejszy (brak codziennych tabletek), stabilniejsze elektrolity.
- Droższy, wymaga wizyty u weterynarza / samodzielnego wstrzykiwania (po szkoleniu).
- Kortyzol (glukokortykosteroid) nadal trzeba dozuwać doustnie (prednizon/prednizolon – mała dawka codziennie lub co 2 dni).
3. Zioła (wspomagająco, nie zamiast leków!)
- Mniszek lekarski, pietruszka, spirulina, pokrzywa – wspierają nerkę, wątrobę, odporność.
- Konsultacja z fitoterapeutą weterynaryjnym – dawki, formy, interakcje.
4. Suplementy antyoksydacyjne
- Witaminy C, E, A (beta-karoten).
- Kwasy omega-3 i omega-6 (olej rybni, borago, black currant).
- Przeciwdziałają stresowi oksydacyjnemu, wspierają błonę komórkową.
Monitorowanie
- Elektrolity (Na, K, Cl) – co 1–2 tyg. po zmianie dawki, potem co 1–3 m-ce.
- Morfologia, biochemia, mocz – co 3–6 m-cy.
- Objawy: poliuria/poldipsja (przedawkowanie Florinef), apatia/wymioty (niedawkowanie).
- Unikaj stresu (pensjonaty, wystawy, operacje) – pies nie produkuje kortyzolu na stres – dodatkowa dawka prednizonu w stresowych sytuacjach (perioperacyjnie).