Rak trzustki – rzadki, ale groźny
Trzustka produkuje hormony (insulinę, glukagon) i enzymy trawienne. Rak trzustki u psów to nowotwór złośliwy, agresywny, z pogorszoną prognozą. Rzadki, ale psów starszych (>8 lat) i ras: airedale terrier, bokserek – nieco wyższe ryzyko.
Objawy (często późne!)
- Krew w kale (melena / hematochezja).
- Wymioty, biegunki, ból brzucha (pies unika dotyku, „poza modlitwy”).
- Padaczka, ataksja, apatia (przerzuty do mózgu / hipoglikemia przy insulinomie).
- Chudnięcie, apetyt↓.
Diagnostyka
- Badanie kliniczne: apalpacja brzucha (ból, opuchlizna, guzek).
- Krew: enzymy trzustki (lipaza, amylaza – specyficzna cPLI/fPLI), glukoza, morfologia, biochemia.
- USG brzucha (trzustka trudna do zobrazowania – gazy jelit) – doświadczony radiolog.
- CT / MRI – lepsza wizualizacja guza i przerzutów.
- Biopsja (igłowa pod USG / intraoperacyjna) – potwierdzenie histopatologiczne.
Leczenie
- Chirurgia (resekcja guza / pankreatektomia częściowa) – jedyna szansa na wyleczenie. Tylko jeśli guz nie dał przerzutów (płuća, wątrobę, węzły chłonne). Często intraoperacyjnie okazuje się, że przerzuty są – wtedy właściciel decyduje o eutanzji na narcouzie.
- Radioterapia / chemioterapia – ograniczone dowody skuteczności, paliatywne.
- Wstrzymanie karmienia (żeby trzustka nie produkowała enzymów) – zywienie parenteralne (TPN) / sondą jelitową.
- Żaden protokół nie dawał realnych sukcesów w wyleczeniu rozrzuconego raka trzustki.
Prognoza
- Średnie przeżycie od objawów: <1 rok (większość psów).
- Rzadkie przypadki operowane R0 (całkowite usunięcie, brak przerzutów) – szansa na dłuższe przeżycie.
Kontrola bólu – priorytet jakości życia
- NSAID (firoksyb, meloksykam) – ostrożnie (nerki, GI).
- Sterydy (prednizon, deksametazon) – przeciwzapalne, oreksygenne, euforizujące.
- Opioidy (tramadol, buprenorfina, fentanyl – nakładki) – silne, przy silnym bólu.
- Gabapentyna / pregabalina – ból neuropatyczny.
- Komfort: ortopedyczna materac, ciepło, pielęgnowanie, dieta wysokokaloryczna, miłość.
Wskazówka
Nie czekaj na objawy u psa rasy narażonej / starszego – roczne USG brzucha + cPLI może wykryć guz wcześniej. Wczesna chirurgia = jedyna szansa.