Cukrzyca (cukrzyca typu cukrzycowego – diabetes mellitus) dotyka nie tylko ludzi, ale także psy i koty. Podobnie jak u ludzi, prowadzi do poważnych powikłań.
Definicja cukrzycy
Cukrzyca wynika z niedoboru insuliny lub nieczułości organizmu na to hormon. Insulina, produkowana przez trzustkę, reguluje poziom glukozy we krwi. Glukoza to główny cukier we krwi i kluczowe źródło energii komórkowej – pochodzi z pokarmu. Insulina hamuje produkcję glukozy przez wątrobę i sygnalizuje organizmowi, by zmagazynował nadmiar. Przy cukrzycy poziom insuliny jest zbyt niski, by zatrzymać produkcję glukozy lub pobudzić jej magazynowanie.
Objawy cukrzycy
Brak możliwości kontrolowania glukozy sprawia, że jej poziom we krwi rośnie, aż nerki zaczynają wydalać nadmiar z moczem. Glukoza przyciąga wodę, co powoduje wzmożone oddawanie moczu (poliuria) i w efekcie skrajne pragnienie (polidipsja). To pierwsze oczywiste objawy. Inne symptomy to: gwałtowna utrata wagi (rozpad białek i tłuszczów w wątrobie), wzmożony apetyt, nietolerancja wysiłku, zaćma, nawracające infekcje.
Ketony to związki organiczne powstające przy rozpadzie tłuszczu w celu uzyskania energii – występują, gdy insulina nie transportuje glukozy z krwi do komórek.
Efekt Somogyiego
Efekt Somogyiego to gwałtowny skok glikemii (hiperglikemia) po okresie hipoglikemii. Obniżenie cukru wywołuje uwalnianie hormonów, które sygnalizują wątrobie uwalnianie glukozy. Może być wywołany zbyt dużą dawką insuliny lub wahaniami glikemii w czasie snu. Pies najpierw staje się głodny, niespokojny lub apatyczny, potem pojawia się polidipsja i poliuria. Hiperglikemia może trwać kilka dni. Diagnozę stawia weterynarz monitorując glikemię.
Zaćma
Zaćma częstsza u psów cukrzycowych niż u kotów. Nadmiar glukozy powoduje napływ wody do soczewki i jej degradację, co prowadzi do zacienienia i utraty wzroku. Retinopatia cukrzycowa (zmiany naczyń siatkówki) zdarza się rzadko.
Leczenie
Podstawą jest insulina – specjalnie przygotowana do wolnego wchłaniania, podawana podskórnie (insulina to białko, w tabletkach zostałaby rozłożona w układzie trawiennym). Insulina jest delikatna: trzeba ją dokładnie mieszać przed dawkowaniem, nie zamrażać, nie ogrzewać, nie wstrząsać gwałtownie. Dawkowanie 1–2 razy dziennie w zależności od potrzeb psa. Badania Uniwersytetu w Pensylwanii wykazały, że większość psów lepiej toleruje dawkowanie dwukrotne. Specjalne diety weterynaryjne mogą wspomagać terapię insulinową.
Podsumowanie
Cukrzyca psów jest powszechna i da się ją kontrolować przy wczesnej diagnozie, odpowiednim leczeniu i regularnej insulinoterapii. Pozytywne nastawienie i dobra komunikacja z weterynarzem gwarantują psu zdrowe i szczęśliwe życie przez lata.