Złamana noga u psa to stan nagły. Leczenie to proces wieloetapowy dostosowany do typu złamania, wieku, rozmiaru i budżetu.
1. Diagnostyka i Stabilizacja
- Badanie kliniczne: Objawów: upadłość, obrzęk, ból, skrzywienie, szorstkość (krepitus).
- Rentgen (RTG) w znieczuleniu / sedacji: **Złoty standard.** Potwierdza złamanie, typ (przekrój, spiralny, zgrupowany, otwarty/zamknięty), przemieszczenie, zaangażowanie stawu, płytę wzrostową (u szczeniaków).
- Leki przeciwbólowe (NSAIDy, opioidy, gabapentyna): Podawane natychmiast – etyka i szybsze gojenie.
2. Opcje leczenia (Decyduje weterynarz ortopeda)
- Stabilizacja zewnętrzna (gips / szyna / splint): Tylko do złamań prostych, nieruchomych, bez przemieszczenia, u młodych psów (szybkie gojenie), بعيدًا od stawów. Wymaga częstych kontroli, ryzyko odrzutów, zranień skóry.
- Chirurgia (Osteosynteza) – standard dla większości złamań dorosłych psów:
- Osteosynteza wewnętrzna: blaszki i śruby (LOCKING PLATES – standard złotego), gwoździe wsługowe (IM pin), śruby ściskowe (lag screws). Stabilna, pozwala na wcześniejszy ruch.
- Osteosynteza zewnętrzna (fixator zewnętrzny): kołki w kości połączone ramieniem zewnątrz. Do złamań otwartych, zakażonych, z utratą tkanki miękkiej, u szczeniaków (płyty wzrostowe).
- Amputacja: Ostatnia deska ratunku (złamanie wielokrotne, niszczenie naczyń/nerwów, guz, brak środków na operację). Psy doskonale funkcjonują na 3 nogach.
3. Pooperacyjna opieka i Rehabilitacja (Klucz do sukcesu)
- Spoczynek ścisły (cage rest / pen rest): 4–8+ tygodni. Tylko wyjścia na smyczy do potrzeb. Żadnych skoków, schodów, pościgów.
- Leczenie przeciwbólowe: Kontynuowane według protokołu.
- Rehabilitacja / Fizjoterapia (po zgojeniu kości, ok. 6–8 tyg.): Laza w wodzie (hydroterapia), laseroterapia, magneterapia, masaż, ćwiczenia pasywne/aktywne, propriocepcja. Przyspiesza powrót do funkcji, zapobiega zwięzieniu mięśni, skurczom.
- Kontrole RTG: Co 2–4 tyg. – ocena zwojenia (callus).
Czynniki decydujące o kosztach i prognozie
- Typ złamania, wiek, rasa, stan ogólny, termin do leczenia, wybrana metoda, dyscyplina opiekuna.
- Koszt: gips ~1000–3000 zł, operacja (blaszki) ~4000–15000+ zł (zależy od kliniki, regionu, implantów). Rehabilitacja: 100–200 zł/sesję.
- Powikłania: infekcja, nierzwojenie, złamanie implantu, zsztywienie stawu, osteoporozja od nieobciążania.
Podejrzenie złamania = natychmiastowy weterynarz. Samoleczenie (opaski, gipsy domowe) = trwała kalectwo / śmierć.