Leczenie agresji u psa zaczyna się od ustalenia jej typu. Przyczyna determinuje metodę modyfikacji zachowania. Wyróżniamy cztery główne podejścia: unikanie sytuacji wywołujących agresję, trening behawioralny, farmakoterapia oraz kastracja/sterylizacja. Kluczowe jest współpraca z kwalifikowanym behawiorystą lub trenerem – unikać należy "specjalistów" stosujących brutalne metody "korygujące" zachowanie, ponieważ karanie fizyczne zazwyczaj pogarsza problem.
Problemy medyczne jako przyczyna agresji
Ponad połowa psów zgłaszanych do weterynarza z problemami behawioralnych cierpi na schorzenia somatyczne, które mogą przyczyniać się do agresji. Pierwszym krokiem jest wykluczenie przyczyn medycznych. Do schorzeń prowadzących do agresji należą: urazy, problemy dentystyczne, wady wzroku, bóle stawów, niedoczynność tarczycy, zaburzenia chemii mózgu, zapalenie mózgu, cukrzyca, hipoglikemia, padaczka, guzy mózgu oraz urazy głowy.
Agresja dominacyjna
Jest to najczęstszy typ agresji. Pies wykazujący agresję dominacyjną wyrzyga, ryczy, snuje i gryzie osoby (lub psy), z którymi ma najbliższy kontakt – zazwyczaj konflikt dotyczy osoby, którą pies uważa za równorzędnego w "hierarchii". Pies przyjmuje pewną siebie postawę i reaguje agresywnie na: patrzenie w oczy, ścianie, budzenie podczas odpoczynku, dotykanie oraz podejście w trakcie jedzenia lub zabawy z cenioną zabawką. Trenerzy zalecają ograniczenie interakcji psa do jednej osoby – tej, z którą występuje konflikt. Pies staje się od niej w pełni zależny (jedzenie, woda, spacer, pochwała, gry). Osoba ta uczy psa pozycji podrzędnych (siedź, leżak) na komendę. Praca z profesjonalistą jest niezbędna.
Agresja strachowa
W przypadku agresji strachowej współpraca z behawiorystą jest szczególnie ważna. Pies atakuje, gdy się boi – może snuć, ryczeć, próbować uciec. Głos zmienia ton, pies może oddawać mocz lub stolce. Ciało jest zgięte, uszy położone, grzywka uniesiona, pysk pomarszczony. Pies nie chce konfrontacji, cofa się, ale w kuluarze lub gdy poczuje się bez wyjścia – ugryzie. Przyczyny: niedobory socjalizacji, temperament, znęcanie, genetyka, błędny trening. Jeśli obcy wywołują strach, zaleca się stopniowe, pozytywne eksponowanie na nieobecność obcych. Pies obserwuje opiekuna – jeśli ten jest napięty, pies nasila strach i agresję.
Agresja terytorialna
Pies chroni swój terytorium (dom, samochód, sąsiedztwo, opiekuna) nawet w niewłaściwych sytuacjach. Na terytorium neutralnym zazwyczaj jest przyjazny. Należy unikać sytuacji prowokujących agresję. Jeśli pies szczeka i ryczy przy otwieraniu drzwi i nie reaguje na komendy, zamknąć go w innym pokoju lub w kercie przed otwarciem drzwi. Uwolnić go, gdy uspokoi się i zareaguje na sygnały werbalne. W przypadku psa terytorialnego warto umieścić tabliczkę "Ostrzeżenie: pies".
Zapobieganie agresji
Profilaktyka jest lepsza od leczenia. U szczeniaków kluczowa jest socjalizacja od ok. 3. tygodnia życia (gdy zaczynają widzieć i słyszeć) do minimum 14. tygodnia. W wieku 8–10 tygodni szczeniaki przechodzą okres lęku – unikać surowych kar, traktować delikatnie. Do 14. miesiąca życia kontynuować znajomienie z obcymi (mężczyźni, kobiety, dzieci, inne zwierzęta), także na terytorium psa.