1953 r.: dr Scott i dr Fuller zdokumentowali krytyczne etapy rozwoju. Wszystkie rasy przechodzą podobne stadia. Małe psy szybciej dojrzewają – przyspieszone etapy. Szczęśliwy pies = pomyślne przejścia. Zaburzenia = problemy behawioralne.
Okres noworodkowy (1–13 dni)
Pies nie reguluje temperatury – potrzebuje matki. Łagodne stresy (wagowanie na chłodzie, ściskanie skóry między palcami, chwilowe trzymanie na boku) = psa później lepiej radzące sobie ze stresem, bardziej konkurencyjne.
Okres przejściowy (13–20 dni)
Otwieranie oczu, nowe doświadczenia. Bodźce: butelki mleczne, węzłowe ręczniki. Pierwsza socjalizacja: zapoznanie z przyjaznymi kotami. Codzienne: obsługa, wagowanie, rozmowa.
Okres świadomości (21–23 dni)
Gwałtowny rozwój zmysłów. Nowe podłoża: beton, parkiet, linoleum – po 2 minuty dziennie, w parach (mniej stresu). Z matką, bez dużych zmian (np. przesunięcie legowiska).
Socjalizacja kanina (3–7 tygodni)
Pies uczy się, że jest psem. NIE odstawiać od matki. Matka tyle czasu z szczeniakami, ile chce. Zapoznaj z dorosłymi i dziećmi. Później: indywidualna uwaga poza rodzeństwem – przygotowanie do separacji. Oddzielna skrzynia do spania/zabawy = ułatwia naukę czystości.
Socjalizacja z ludźmi (7–12 tygodni)
Gotowy do nowego domu. Maksymalnie dużo ludzi = komfort. Kursy posłuszeństwa/socjalizacji. Krótki skupienie – formalny trening nieodpowiedni.
Okres wpływu lęku (8–12 tygodni)
Nakłada się na socjalizację. Negatywne doświadczenia (fizyczne/psychiczne) = ślad na życie. Wszystko: zabawa, pozytywne. Unikaj zabiegów wybieralnych, weterynarza (chyba że koniecznie) – rób to przyjemnie.
Klasyfikacja rangi (10–16 tygodni)
Pies ustala: kto tu rządzi. Intensywna rywalizacja rodzeństwa. Unikaj: ciąganie liny, szarpanina, testy siły. Właściciel: struktura, kontrola, przywództwo. Brak = pies myśli, że rządzi → problemy z posłuszeństwem.
Okres instynktu ucieczki (4 miesiące)
Szkoły posłuszeństwa = najwięcej telefonów. Pies nadal testuje granice, jak nastolatek: nie przychodzi, ucieka. Wymiana zębów na stałe = gryzienie. Odpowiednie zabawki (kości) = meble w spokoju.
Drugi okres lęku (6–14 miesięcy)
Związany z wyrastaniem. Pies scheł/boi się obcych/sytuacji. Ignoruj, nie wzmocniaj. Poglaskanie/uspokajanie = wzmocnienie lęku = częstsze wystąpienie.
Dojrzałość (po 1 roku)
Dojrzałość płciowa. 1–2 lata: większa agresywność, terytorialność, próby dominacji nad właścicielem. Klatka przy wyjściu, dopóki nie udowodni (15–20 min testów), że nie niszczy domu. Nowi ludzie, sytuacje = socjalizacja i szczęście.