Psy pomocowe (service/assistance dogs) zaczynają trening w szczeniactwie. Wybierane pod kątem uwagi, temperamenti, wielkości – nie rasy. Pracują z rodzinami/organizacjami. Początkowo "psy przewodnika" (seeing-eye). Dziś pomagają przy szerokim spektrum niepełnosprawności. Szacuje się ~20 000 psów pracy w USA.
Definicja prawna (ADA 1990)
Pies pomocowy = "indywidualnie wytrenowany do wykonywania zadań dla osoby z niepełnosprawnością". Niepełnosprawność = "stan psychiczny/fizyczny istotnie ograniczający główną aktywność życiową". Pies daje niezależność i aktywny styl zamiast izolacji.
Typy psów pomocowych
- Signal (psy sygnałowe) – dla niesłyszących/głuchych. Reagują na alarmy (dym, mikrofalówka, suszarka) – delikatne pchnięcie łapą/nosem, prowadzą do źródła dźwięku lub na zewnątrz (pożar). Trening: rozróżnianie ważnych/nieważnych dźwięków.
- Mobility Assistant (asystent mobilności) – weterani, problemy z ruchem. Ciągną wózek (specjalny uprząż), stabilizują przy chodzeniu, podnoszą upuszczone przedmioty, przynoszą telefon/pilot, pomagają ubierać/rozebrać. Silni – noszą ciężary.
- Seizure Response (reakcja na padaczki) – ostrzegają przed napadami (mechanizm nieznany). Reakcja: ostrzeżenie o leku/bezpiecznej pozycji. Mocni mogą trzymać/przyciskać osobę podczas ataku. Zostają blisko po napadzie. Podobni psy dla chorych na serce (zakrzepica).
- Guide Dogs (psy przewodnika) – w uprząży prowadzą niewidomych/słabowidzących. Najbardziej znani. Od końca lat 20. Znajdują upuszczone przedmioty, nawigują w tłumie, transporcie publicznym. Złożony trening, długi.
- Medical Assistance (asysta medyczna) – Alzheimer (opilnowanie), astma/cukrzyca (wykrywanie zapachu niskiego glukozo), psychiatria (przypomnienie leków, wezwanie pomocy przy epizodach maniakalnych/psychotycznych, wyprowadzenie depresyjnego na spacer).
Psy pomocowe to nie tylko narzędzia – to partnerzy dający godność i wolność.