Myślenie zwierząt zawsze budziło kontrowersje – trudne do udowadnienia. Darwin: zwierzęta jak ludzie szukają partnera, jedzenia, drogi (las, powietrze, woda). Wymaga to rozwiązywania problemów. Szympansy, delfiny, ptaki, psy – badania potwierdzają zdolność do myślenia i wnioskowania. Przyszłe badania: MRI, PET, wzorce mózgu – większa pewność.
Szympansy
Obserwacje: używanie narzędzi do szukania kopuł termitów, robienie broni do polowania na małe zwierzęta. Strategizowanie w grupie na polowanie. Zdolność do nauki języka migowego i symboli.
Delfiny
Mózg wielki, drugi po ludziach. Porównania z primatami – analogie inteligencji. Złożona komunikacja. Imitacja poż ludzkich. Gdy mieli wybór 2 odpowiedzi – wahanie przy niepewności, pewni – natychmiastowy wybór. Wahanie = dowód rozumowania.
Ptaki
Inteligencja zróżnicowana. Papugi: mowa, naśladowanie, rozpoznawanie kolorów, kształtów, rozmiarów, materiałów. Objawy chłodu i depresji. Według National Geographic (marzec 2008): szara sowa wie, że inne sowy kradną i zapasy psują.
Psy
Rozumieją komunikację: sygnały ręczne, komendy słowne, mimikę. Rasowe terapeutyczne – czują potrzeby ludzi. Niektóre przewidują padaczki i alarmują. Właściciele podają przykłady: otwieranie drzwi, ratowanie tonącego dziecka, budzenie rodziny przy pożarze.