Altrycjalność (altriciality) to strategia rozwojowa, w której młode rodzą się w stanie niedojrzałym, bezporadnym i w pełni zależnym od opieki rodzicielskiej.
Cechy noworodków altrycjalnych:
- Małe, nagie lub z rzadkim płonem (pułapka).
- Zamknięte oczy, zamknięte uszy.
- Nieporuszają się samodzielnie (nie chodzą, nie lecą).
- Nie mogą samoregulować temperatury ciała (ektotermia chwilowa).
- Wymagają: ciągłego ogrzewania, karmienia, czyszczenia, obrony.
Przykłady:
Niemowlęta ludzi, szczeniaki, kociaki, króliki, myszy, szczury, ptaki paserynowe (wróbla, czyże), nietoperze, marsupialne (possumy – rodzą się embrionalne, dojrzewają w torebce).
Kontrast: Prekokcjalność (precociality)
Młode rodzą się z otwartymi oczami, futrem/perem, zdolne do chodzenia/pływania i samodzielnego żerowania w ciągu godzin/dni. Przykłady: kury, kaczki, gęsi, konie, bydło, żyrafy, wieloryby.
Dlaczego ewolucja wybrała altrycjalność?
Krótsza ciąża → mniejszy koszt energetyczny matki w ciąży → możliwość ucieczki przed drapieżnikami. Ale koszt przenosi się na intensywną opiekę po porodzie. To strategia „inwestuj po urodzeniu”.