Habituacja to forma uczenia się, w której człowiek lub zwierzę przyzwyczajaja się do bodźca i ostatecznie przestaje na niego reagować. Powstaje zazwyczaj po wielokrotnej ekspozycji w czasie. Na przykład ktoś mieszkający przy zatłoczonej drodze może początkowo zauważać każdy przejeżdżający samochód, ale z czasem w ogóle nie słyszy hałasu.
Kilka czynników wpływa na szybkość habituacji:
- Intensywność bodźca
- Czas trwania ekspozycji
- Częstotliwość występowania bodźca
- Oczekiwania jednostki
- Poziom pobudzenia jednostki
Neurobiologowie uważają, że habituacja wiąże się z mechanizmami mózgowymi, takimi jak uwalnianie neuroprzekaźników – m.in. dopaminy i serotoniny – które hamują rozładowywanie neuronów. Zmiany strukturalne w mózgu, jak tworzenie nowych synaps i usuwanie starych, mogą też odgrywać rolę.
Habituacja jest ważna, bo pomaga odfiltrować nieistotne informacje, pozwalając ludziom i zwierzętom skupić się na najważniejszych bodźcach w otoczeniu. Wspiera też procesy takie jak sen czy rozwój fobii.