Tuatara – unikalny gad, najbliżej spokrewniony z jaszczurkami i wężami, nazywany „żywym dinozaurem”. Wolno rosnący, rozmnaża się rzadko i pod specyficznymi warunkami. To, plus drapieżność wprowadzonych szczurów, sprawiło, że ten endemik Nowej Zelandii jest zagrożony. Obecnie tylko na kilku wyspach przybrzeżnych i w rezerwatach.
Co to jest tuatara?
Jedyny żyjący przedstawiciel rzędu Sphenodontia – gad z mezozoiku. Najbliżsi żyjący krewni: węże i jaszczurki, ale ewolucyjnie fragmenty szkieletu przypominają ryby. Jedna z podobieństw: „kloaka” lub „odbyt” – mała otwora do moczowania, odchodzenia i kopulacji.
Kiedy tuatara się rozmnaża?
Długowieczne – do 100+ lat. Dojrzałość płciowa po 15–20 latach. Ale to nie koniec: rozwijanie żółtka jaja trwa do 3 lat, po zapłodnieniu skorupa formuje się do 9 miesięcy. Oznacza to: samce mogą parzyć się rocznie, samice co 4–7 lat (zależy od pokarmu, jakości). Parzenie późnym latem/wczesną jesienią. Jajaходят в спячку при понижении температуры, nie giną.
Jak przebiega parzenie?
Gdy samica gotowa, samce zaczynają tryty: przybliżają się z zacienioną skórą, chodzą w kółko z uniesionym grzywą. Jeśli niechętna – ucieka do nory, inaczej pozwala na skok. Po uniesieniu ogona, samiec nakłada swoją kloakę na jej, przekazując nasienie. Samica może potrzebować do roku na rozwinięcie jaj.
Potomstwo
Gdy jaja dojrzewają, samica kładzie je w skradzionym od ptaka dołku. Inkubacja 11–16 miesięcy. Płeć zależy od temperatury otoczenia. To budzi niepokój: samice rodzą się przy niższych temperaturach – ocieplenie klimatu może dać przewagę samcom.