Różne czynniki mogą prowadzić do stylu życia pustelnika. Każdy przypadek jest unikalny, ale typowe przyczyny to:
1. Cechy osobowości: Naturalna introwersja, nieśmiałość – preferencja samotności nad kontaktami społecznymi. Komfort i satysfakcja w przebywaniu samemu.
2. Przeszłe doświadczenia: Traumatyczne zdarzenia (przemoc, zniewaga, zaniedbanie) – ucieczka od ludzi jako ochrona przed bólem. Brak zaufania, unikanie interakcji.
3. Zaburzenia psychiczne: Lęk społeczny, agorafobia, schizofrenia – silny lęk w sytuacjach społecznych, utrudnianie wyjścia z domu.
4. Wrażliwość sensoryczna: Nadwrażliwość na hałas, światło, tłumy – przytłoczenie i dyskomfort w towarzystwie, izolacja jako radzenie sobie.
5. Wybór stylu życia: Świadoma decyzja o prostej życiu, samowystarczalności, bliskim kontakcie z naturą, minimalizowaniu kontaktów.
6. Przekonania/wartości: Religijne, filozoficzne – samotność dla medytacji, kontemplacji, ascezy, studiów duchowych.
Bycie pustelnikiem nie zawsze oznacza chorobę psychiczną. Wielu celowo wybiera ten styl i znajduje w nim spełnienie. Normy społeczne co do interakcji się różnią – dla niektórych samotność lepiej odpowiada potrzebom.