Kąpiele (dip) dla bydła w kontroli ropnej (scabies)

Ropnica bydła (Sarcoptic mange) wywołana ropnicą Sarcoptes scabiei var. bovis. Zarażenie kontaktem z chorymi zwierzętami lub zarażonymi miejscami. Ropnica wywołuje chorobę meldującą (psoroptic mange), niekiedy endemiczna u bydła mięsnego na zachodzie USA, kontrolowana masowym kąpielowaniem, ale wraca. Skuteczne leczenie: oprysk lub kąpiel w przepisie legalnym, lub lekem iwermektyną.

Dlaczego kąpiel?

Ropnica sama nie zabija, ale causa intensywny świąd – bydło drapie się do ran, co prowadzi do larw much i infekcji bakteryjnych. Bydło traci czas/energię na drapanie zamiast jeść – wolniejszy przyrost. Najważniejsza przyczyna: w wielu stanach USA kąpiel jest wymagana prawnie. Karza za niezgłoszenie/leczenie lub przewiezienie niezakażonego bydła bywa surowa.

Jaką kąpiel stosować

Gorzka kąpiel wapno-siarkowa (hot lime-sulfur) skuteczna, ale trzeba mieszać w 100-galonowych ilościach, gotować 2 h, trzymać w temp. 95–105 °F (35–41 °C). Trudne w zarządzaniu, ale dobre dla dużych stad. Inne: insekticydy organofosforowe (np. kumafos). Tokafen (toxaphene) kiedyś zalecany, teraz zakazany w USA. Niektóre przepisy wspominają kąpiel w surowym oleju.

Kiedy kąpać

Gdy ropnica staje się widoczna. Jeśli w regionie zgłoszono ropnicę, urząd stanowy może nakazać kąpiel profilaktyczną. Kąpiel musi towarzyszyć dokładnej dezynfekcji wszystkich miejsc: obory, paszowiska, płoty, waggony, ciężarówki – by zapobiec reinwazji. Bydło napoić dobrze przed kąpielą zanurzeniową, by rozrzedzić ewentualnie połknięty płyn.

Jak kąpać

Kąpiel zanurzeniowa (plunge dip): głęboki, wązki zbiornik metalowy/betonowy – bydło skacze do środka, by całkowicie zanurzyć. Wypływa, wychodzi drugą stroną, idzie na odpływ. Zbiorniki muszą być starannie zbudowane: czystość, kontrola temperatury, izolacja od ekosystemu. Oprysk mniej niebezpieczny (cielęta toną w zbiornikach). Skuteczny dla małych stad, ale bardziej czasochłonny. Systemy automatyczne (jak myjnie aut) w korytarzu – bydło chodzi, deptak aktywuje opryski.