Objawy
Śmierć często pierwszym i jedynym objawem. Większość bydła ginie w 12 h. Przed śmiercią: duszne oddychanie, wysoka gorączka, słabość, anemia, apatia, ciemnoczerwona, pienne mocz (nazwa choroby). Jeśli zdążysz – antybiotyki i antytoksyna, ale zazwyczaj bezskuteczne ze względu na szybkość.
Przyczyna
Bakterie Clostridium hemolyticum. Wnikają do wątroby → do erytrocytów → pękają krwinki → hemoglobinę i bakterie do krwiobiegu. Choroba wybucha, gdy bakterie atakują obszar wątroby niskotlenowy. Idealne warunki: próchnica wątrobowca (pasożyt) lub wątroba uszkodzona (zakrzepy, biopsje).
Czynniki ryzyka
Gleby zasadowe, woda pH 8, bagienne pastwiska z gorszym drenażem. Kalifornia – pierwsze zgłoszenia 1916 r., wciąż ognisko, jak inne stany zachodnie. Ryzykowny okres: ciepłe miesiące (wiosna, lato, wczesna jesień), choć choroba występuje całorocznie. Bydło >1 roku najbardziej narażone. Cielęta młodsze mają partialną odporność.
Profilaktyka
- Szczepienia – kluczowe. Roczne, w rejonach wysokiego ryzyka co 3–6 miesięcy.
- Natychmiastowe usuwanie trupów zainfekowanych.
- Poprawa drenażu pól.
- Walk z próchnicą wątrobowcą.
Diagnostyka różnicowa
Inne choroby dające podobne objawy: czarna noga (blackleg), leptospiroza, anaplazmoza, wąglik, zatrucia miedzią i paprocią jadowitą. Sekcja (necropsja) potwierdza przyczynę i ryzyko dla reszty stada.