Cykl azotu jest ważny dla zwierząt, roślin i ludzi, bo dostarcza niezbędny składnik odżywczy – azot – w przyswajalnej formie. Azot to budulec białek, kwasów nukleinowych i chlorofilu, które są wszyscy niezbędni dla życia. Azot jest też składnikiem nawozów, które pomagają roślinom rosnąć.
Azot wchodzi do atmosfery procesami naturalnymi, takimi jak wybuchy wulkanów i pioruny. Może też uwalniać się z gleby przez denityfikację, proces, w którym bakterie przekształcają azotany w gaz azotowy. Gaz azotowy jest potem zamieniany w amoniak przez proces zwany fikcją azotu, wykonywany przez bakterie żyjące w glebie, w związku z korzeniami roślin strączkowych, lub przez wolnożyjące bakterie. Amoniak jest następnie zamieniany na azotany przez nitryfikację, wykonywaną przez inne bakterie.
Nitryfikacja: Bakterie nitryfikujące zamieniają amoniak na azotyny i azotany, które są niezbędnymi składnikami odżywczymi dla roślin.
Asymilacja azotu: Rośliny wchłaniają azotany z gleby i zamieniają je na aminokwasy, białka i inne związki azotowe.
Zwierzęta i ludzie uzyskują azot, jedząc rośliny lub inne zwierzęta. Gdy zwierzęta i ludzie spożywają białka, te są rozkładane na aminokwasy, które są potem używane do budowy nowych białek.
Cykl azotu jest niezbędny dla życia na Ziemi, bo dostarcza azot niezbędny do syntezy białek, kwasów nukleinowych i chlorofilu. Bez cyklu azotu nie byłoby roślin ani zwierząt, a ludzie nie mogliby przetrwać.