Przyroda sprawiła, by wiele roślin toksycznych miało gorzki smak, którego zwierzęta unikają. Niemniej głodny koń może zjeść toksyny w różnych sytuacjach. Opiekun konia powinien znać rośliny toksyczne i regularnie kontrolować pastwiska i okolice, by koń nie miał dostępu do trucizn. Często trzeba wykopywać rośliny z korzeniami. Po burach sprawdź, czy wiatr nie zanosił toksycznych gałązek na pastwisko, i kontroluj prasy siano.
Oleander
Krwistnik pospolity – wieczniezielony krzew, długie liście, kwiaty białe/różowe/czerwone. Wszystkie części zawierają oleandrynę i neriinę – toksyny zaburzające rytm serca. Liście toksyczne po wyschnięciu; zjedzenie 30-40 liści grozi śmiercią. Objawy po kilku godzinach: duszności, drgania, zaparcia, nieprawidłowy rytm serca. Wczesne leczenie: węgiel aktywny (blokada wchłaniania) + leki na rytm serca.
Klon czerwony
Średnie drzewo, zielone liście wiosną/latem, czerwone jesienią. Świeże liście niezłe, ale uwiędnięte – silnie toksyczne. Konie najczęściej napotykają je po burach lub jesienią, gdy wiatr zanoszy liście na pastwiska. Zjedzenie uwiędniętych liści -> rozkład erytrocytów, uszkodzenie narządów, krew nie tleni. Objawy: apatia, brak apetytu, ciemny mocz, blade dziąsła, odwodnienie, szybkie oddech i puls. Leczenie: duże ilości płynów dożylnie, czasem przelewy krwi.
Cis pospolity
Wieczniezielony krzew, owoce czerwone/żółte. zatrucia po cięciu – odpadki w dostępie koni. Wszystkie części (oprócz miąższu owocu) zawierają alkaloid taksynę – zawał serca i oddechu. Jeden kęs może zabić w minutach – unikanie kluczowe. Objawy u żywych: drżenie, zaparcia, zwolniony puls, duszności. Brak leczenia – śmierć regułą.
Cykuła plamista
Jedna z najbardziej toksycznych roślin w USA. Główna toksyna w korzeniu, cała roślina zawiera cykutoksynę alkaloidalną – działa na UKN. Afektuje neurony: ślina, rozszerzone źrenice, nerwowość -> duszności, degen. serca/mięśni, skurcze. Objawy ~1h po zjedzeniu, śmierć od paraliżu oddechowego w kilka godzin. Leczenie przed skurczami może łagodzić skutki, ale przeżyje z trwałymi uszkodzeniami serca/mięśni.
Botulizm
Toksony Clostridium botulinum z disputes na warzywach, w glebie. Disputes toksyczne w środowisku białkowatym (gnijące rośliny), niskokwasowym, wilgotnym, beztlenowym. Uszkodzenie neuromięśniowe – śmiertelne. Przeżycie zależy od szybkości leczenia weterynarza, ale zazwyczaj śmiertelne. Najlepsza profilaktyka: szczepionka konna przeciw botulizmowi (skuteczna przeciw formie konnej).
Pomidory
Owoce pomidora niebezpieczne. Roślina z rodziny toksycznej (ziemniak, belladonna, muchomor). Zielone części zawierają atropinę – zwalnia trawienie, groźne zaparcia. Objawy: drgania mięśni, rozszerzone źrenice, zwolnione ruchy jelit. Lekarz: fizostygmina. Jeśli szybko – węgiel aktywny (adsorpcja), może nie zadziałać.
Drzewa owocowe
Cereśnia, śliwa, jabłoń, brzoza – ten sam gatunek, toksyczne dla koni. Nasiona, kora, liście, pąki (szczególnie dzika czarna cereśnia) produkują cyjanek – tlen odcięty, niewydolność oddechowa. Najmocniej przy uwiędniętych/umarłych liściach (najwięcej cyjanu). Uwiędnięte liście/pąki magazynują cukier – słodycz kusí konie. Objawy: ciemnoczerwone błony śluzowe, duszność, ślina, szybkie oddychanie, słaby puls, skurcze, koma. Natychmiast weterynarz – antidotum jeśli zdąży. Zazwyczaj śmierć.