Różne gatunki bakterii przekształcają odchody ryb w substancje bezwzględnie mniej toksyczne. W akwariach (szczególnie w filtrach) występują dwie grupy: nitryfikujące i denitryfikujące. Obie są posadowne (sessile) – muszą osiadać na powierzchniach, a nie płynąć w wodzie. Mieszkają na gruncie, dekoracjach (korzenie, kamienie), ale najbogatsze w materiale biologicznym filtrów.
Bakterie nitryfikujące (Nitrifying Bacteria)
Proces nitryfikacji: NH₃ (amoniak) → NO₂⁻ (azotyny) → NO₃⁻ (azotany). Wymagają bogatego tlenu. Główne szczepy: Nitrosomonas (amoniak → azotyny) i Nitrobacter (azotyny → azotany). Optimum: tlen 80% nasycenia, temperatura 25–30 °C (77–86 °F). Wrażliwe na chlor i niektóre leki.
Bakterie denitryfikujące (Denitrifying Bacteria)
Redukcja: NO₃⁻ → N₂ (azot gazowy). Heterotrofowe, dają elektronów (węgiel org. / wodór), akceptor = azotany. Produkty: H₂O / CO₂ + N₂ (ucieka powierzchnią). Wymagają środka UBÓŻNEGO TLENEM i specjalnego materiału biologicznego w filtrze.
Materiał do kolonizacji nitryfikujących
Duża powierzchnia, ekspozycja na wodę z odchodami, wysoki tlen. Ceramika akwarystyczna (rurki z dziurami) – idealna: duża powierzchnia, kolonie lepkie, nie płyną z prądem.
Materiał do kolonizacji denitryfikujących
Tożsama ceramika! Dziurki: na zewnątrz (tlen, ruch wody) – nitryfikujące; głęboko w dziurkach (brak tlenu/wody) – denitryfikujące. Idealna synergia w jednym materiale.