Rola kamienia żywego
Live rock to porowaty kamień z rafy, zaludniony bakteriami, glonami, małymi bezkręgowcami. Pełni funkcję biologicznego filtra, bazy dla koralowców, ukrycia dla ryb. Przesuwanie go **można robić bezpiecznie**, jeśli przestrzegasz zasad.
Kluczowe zasady bezpiecznego przesuwania
1. Biologika (bakterie, mikrofauna)
Kamień musi zostać **w wodzie** i w **tej samej temperaturze**. Jeśli zdejmujesz fragmenty by przesunąć inne – trzymaj je w wiadrze z wodą z akwarium i grzałką. Nie wystawiaj na powietrze na dłużej niż konieczne.
2. Koralowce rozrosłe na dwóch kamieniach
Jeśli jeden koralowiec rośnie na dwóch kamieniach – **przesuń oba jednocześnie** lub starannie rozdziel (ryzyko pęknięcia). Pęknięty koralowiec może zgnieć.
3. Warstwa piasku (Sand Bed)
Nie miedz piasek niepotrzebnie. Wzbudzanie mulmu (detrytus) przeładowuje skimmer (pęcherzyk pianowy) i zagraża jakości wody.
4. Mieszkańcy niekoralowe (krabki, gwiazdy, ślimaki, robaki)
Szkodzią się w szczelinach kamienia. Przesuwając kamienie, **nie zagluszaj ich** pod kamieniem/piaskiem – zgnieją, rozłożą się, zatrują wodę.
5. Koralowce ruchome (anemony, Goniopora itp.)
Przeróbka domu może zniechęcić anemonę do przylegnięcia – będzie wędrować tygodniami szukając światła/prądu/pożywienia. Jeśli to możliwe – **nie ruszaj kamienia, na którym siedzi anemona**.
Podsumowanie
Przesuwaj kamienie **powoli, planowo, w wodzie**, z dbałością o pasterzy i mikrofaunę. Po zmianie obserwuj parametry wody (NH₃, NO₂) przez kilka dni – małe skoki są normalne.