Smoki wodne (Physignathus cocincinus) to jedne z niewielu jaszczurek, u których płeć dorosłych osobników jest łatwa do rozpoznania. Młode – niemal nie do rozeznania. Oto kluczowe cechy dorosłych (powyżej ~1,5–2 roku / 40–50 cm).
1. Kształt ciała i głowy
- Samce: sylwetka kątowa, muskulosa, duża głowa trójkątna (szeroka u żuchw).
- Samice: zaokrąglone ciało, węższa, bardziej wydłużona głowa.
- Samce ogólnie większe i cięższe.
2. Grzebień karkowy (nuchal crest)
- Szczeciny wzdłuż szyi.
- Samce: wysoki grzebień, długie, sztywne szczeciny.
- Samice: niski grzebień, krótkie, miękkie szczeciny.
3. Grzebień grzbietowy (dorsal crest) i grzbietowe kości
- Oba mają szczeciny wzdłuż grzbietu.
- Samce: dłuższe szczeciny + gruba kostna waliź pod nimi (palpowalna).
- Samice: brak waliża, krótsze szczeciny.
4. Szczeciny ogonowe (caudal spines)
- Podstawą ogona, bocznie.
- Samce: długie, prawie tak długie jak na karku.
- Samice: krótkie, niewyraźne.
5. Pory femoralne (pod udami)
- Samce: ciemne, duże, wyczuwalne palcem (grzebyki), zawierają wosk.
- Samice: jasne, małe, gładkie w dotyku.
Podsumowanie – tabela szybkiego rozpoznawania
| Cecha | Samiec | Samica |
|---|---|---|
| Głowa | Duża, trójkątna | Wąska, wydłużona |
| Grzebień karkowy | Wysoki, długie szczeciny | Niski, krótkie |
| Waliź grzbietowa | Tak (pod szczecinami) | Nie |
| Szczeciny ogonowe | Długie | Krótkie |
| Pory femoralne | Ciemne, duże, wosk | Jasne, małe |