Podagra (gout) to poważne schorzenie jaszczurek wywołane nadmiarem kwasu moczowego. Krystalizuje w stawach (podagra stawowa / articular) lub narządach (podagra narządowa / visceral). Obie formy bolesne i potencjalnie śmiertelne.
1. Nawodnienie – podstawa leczenia i profilaktyki
- Najczęstsza przyczyna: chroniczne niedonawodnienie.
- Leczenie ostre: płyny dożylnie / podskórnie (u weterynarza) – rehydratacja.
- Długoterminowo: stała dostępność wody, pryskanie, kąpiele, wilgotna kryjówka, dieta bogata w wodę.
- Zbyt wysoka temperatura/wilgotność terrarium = szybsze odwodnienie. Optymalizuj parametry.
2. Dieta – białko i kwas moczowy
- Jaszczurki (większość) to roślinożercy / wszystkożercy z dominacją roślin.
- Karma dla psów/kotów = ZAKAZ – za dużo białka zwierzęcego → nadmiar kwasu moczowy → nerki nie nadążają.
- Leczenie dietetyczne: dieta wegetariańska / niskobiałkowa (dla roślinożerców: agamy, iguany, skinki).
- WYJĄTEK: jaszczurki mięsożerne (warany, tegu, niektóre agamy) – u nich niska białko = zwichnięcie! Konsultuj z weterynarzem.
3. Leki (farmakologia)
- Allopurynol (Allopurinol) – hamuje syntezę kwasu moczowego (hamuje ksaninę oksydazę). Dawkowanie: 10–20 mg/kg co 24–48h p.o. (ustnie).
- Często łączony z steroidami anabolicznymi (np. stanozolol) – hamują katabolizm białek.
- Probenecyd (Probenecid) – zwiększa wydalanie kwasu moczowego przez nerki (urikozurik). Skuteczny u ludzi i jaszczurek.
- Antybiotyki – przy wtórnych infekcjach stawów (septyczna artritis).
- WSZYSTKIE LEKI TYLKO PRZEZ WETERINARZA – dawkowanie, interakcje, monitorowanie nerek/wątroby.
4. Chirurgia
- Przy zaawansowanej podadrze stawowej (articular gout) → zapalenie stawów (arthritis), deformacje, ból.
- Chirurgiczne usunięcie tofusów (nagromadzeń kryształków) poprawia jakość życia.
- Nietrwonne uszkodzenia stawów (zrujnowanie chrzęstki) mogą być nieodwracalne – stąd wczesne leczenie.
Profilaktyka – najtańsze i najskuteczniejsze
- Prawidłowa dieta gatunkowa (baza roślina / odpowiednie białko).
- Stałe nawadnianie (woda, pryski, kąpiele, wilgotne jedzenie).
- Optymalne temperatury – nieprzegrzewanie.
- Regularne badania kału, krwi (kwas moczowy, mocznik, kreatynina) u weterynarza eksotyki.