Neurony posiadają fundamentalną cechę zwaną pobudliwością, pozwalającą im wykrywać zmiany w otoczeniu i przekształcać je w sygnały elektryczne. Ta zdolność stanowi podstawę całej komunikacji układu nerwowego.
Neurony reagują na szeroki wachlarz bodźców, w tym neuroprzekaźniki uwalniane przez sąsiednie komórki, hormony krążące we krwi oraz bodźce fizyczne i chemiczne: światło, ciepło, ciśnienie, siła mechaniczną. Gdy stymulacja przekroczy pewien próg, neuron generuje potencjał akcji – szybki impuls elektryczny poruszający się wzdłuż błony i inicjujący komunikację z innymi neuronami, mięśniami lub gruczołami.
Bez pobudliwości organizmy nie mogłyby dostrzegać otoczenia, koordynować ruchu ani przetwarzać informacji. To właśnie ta reaktywność pozwala układom nerwowym dynamicznie oddziałać na ciągle zmieniający się świat.