Kakadu żółtokuowy (Cacatua sulphurea) to gatunek krytycznie zagrożony (IUCN: Critically Endangered). Populacja dzika drastycznie spadła – szacuje się na zaledwie kilkanaście tysięcy osobników. Trzy główne przyczyny:
1. Strata siedliska – główna przyczyna
Gatunek preferuje lasy eukaliptowe i zadrzewienia sawannowe na wyspach Indonesji (Sulawesi, Sumba, Timor, Flores) i Wschodnim Timorze. Te tereny masowo wycina się pod plantacje oleju palmowego, kopalnie, rolnictwo i urbanizację. Fragmentacja lasów uniemożliwia znalezienie dolegów i pożywienia.
2. Nielegalny handel zwierzętami
Kakadu są bardzo cenione jako ptaki domowe: urocze, inteligentne, uczą się mówić. Tysiące piskląt rośnie rocznie z nor – często drzewa są cięte, by dostać się do gniazd. Handlowcy przemytnicy omijają CITES. Śmiertelność w transporcie jest ogromna.
3. Konkurencja i drapieżnictwo
W degradowanych siedliskach kakadu konkurują o doła gniazdowe i pożywienie z innymi ptakami (np. papugami, gołębiami). Nowe drapieżniki – koty dzike, lisy, węże – drapieżną piskląta i dorosłe ptaki.
Co się robi?
Programy ochrony: strażnicy lasów, hodowla w неволе z reintrodukcją, edukacja lokalnych społeczności, walka z handlem (CITES, egzekwowanie praw), ochrona kluczowych siedlisk.
Bez pilnego działania gatunek może zniknąć z natury w ciągu dekady.