Ptaki wyróżniają się spośród wszystkich grup zwierząt kilkoma charakterystycznymi cechami:
- Pióra: Unikalne pokrycie keratinowe do lotu, izolacji, pokazów, maskowania.
- Dzioby: Specjalizowane narządzie jamy ustnej z keratyny, dopasowane do różnych diet i sposobów posilkowania.
- Skrzydła: Przodowe kończyny przemienione w skrzydła do lotu.
- Lekki szkielet: Puste, ale wytrzymałe kości redukujące wagę dla lotu.
- Worki powietrzne: Element złożonego układu oddechowego pomagający w oddychaniu, chłodzeniu, wokalizacji.
- Endotermia: Cieplnekrwistość pozwalająca na regulację wewnętrznej temperatury.
- Wysoki metabolizm: Wspiera kosztowną energetycznie aktywność – lot, posilkowanie.
- Jajootporność: Ptaki rozmnażają się przez złożenie twardoskórkowych jaj.
- Opieka rodzicielska: Wiele gatunków inkubuje jajka i karmi/chroni młode.
- Dwunozność: Ptaki stoją i poruszają się na dwóch nogach.
- Kolorystyka i wzory: Różnorodne kolory i wzory piór do komunikacji i maskowania.
- Komunikacja i wokalizacja: Śpiew, wezwania, język ciała do przekazywania informacji.