Proces odkładania jaj przez samice nazywa się owipozycją (oviposition). Polega na uwalnieniu dojrzałych komórek jajowych (jaj) z jajowodów (oviducts) i złożeniu ich w odpowiednim środowisku.
Owipozycja przyjmuje formy zależne od gatunku:
- W wodzie: ryby, płazy (żaby, ropy), wiele bezkręgowców – jaja pelagiczne lub przylepne do roślin.
- Na lądzie: ptaki (gniazdo), gady (jama w piasku/glebie), owady (rośliny, gleba, tkanki żywych roślin/zwierząt).
- W ciele innego organizmu: pasożyty (np. taśmice, nicienie) – jaja z kałem gospodarza; drapieżne owady (wosy ichneumonowate) – jaja w larwach innych owadów (parazytoidy).
- Wiviparia / owowiviparia: u niektórych węży, jaszczurek, rekinów – jaja rozwijają się w macicy, młode rodzą się żywe (ale nie ma płacenta jak u ssaków placentarnych).
Owipozycja to kluczowy moment cyklu życia – strategia rozmnażania (liczba jaj, wielkość, opieka rodzicielska) kształtuje ekologię gatunku.